Wiersma bekroont rentree met gedeelde tweede plaats

ROTTERDAM, 16 OKT. Harm Wiersma heeft gisteren zijn rentree in de damwereld bekroond met een gedeelde tweede plaats in het wereldkampioenschap in Toulon. Hij versloeg de Belg Hubner en eindigde met Ton Sijbrands, Rob Clerc en de Rus Baljakin op vier punten achter winnaar Alexander Tsjizjov. Het viertal zal in een barrage uitmaken wie volgend jaar het recht krijgt op een match om de titel tegen Tsjizjov. Als de spelers hun zin krijgen, mag ook Gantwarg die als zesde eindigde, aan die herkansing meedoen.

Wiersma is de laatste Nederlander die wereldkampioen is geweest. Hij nam in 1983 de titel over van Jannes van der Wal, maar keerde in 1984 het wedstrijddammen de rug toe. Sindsdien moesten de Nederlanders genoegen nemen met ten hoogste een tweede plaats in het wereldkampioenschap. Gantwarg en Dibman waren even de sterkste, vanaf 1988 heerst de inmiddels ongenaakbare Alexander Tsjizjov.

Tsjizjov, toen 24 jaar oud, won in 1988 het WK in Parimaribo en hield in de revanchematch Sijbrands op 20-20. In 1990 bevestigde hij zijn suprematie op het WK in Groningen en het jaar daarop verpletterde hij de Let Valneris met 21-13. Ook de afgelopen vier weken in Toulon was hij verreweg de sterkste en meest strijdlustige speler.

De remisemarge bij dammen is groter dan bij schaken. Misschien dankzij een premie van duizend Franse frank voor een winstpartij viel in Toulon in 137 van de 276 partijen een beslissing. Toch blijft het een kunst het evenwicht in een partij beslissend te verstoren. Winnaar in het toernooi met 24 deelnemers werd degene die de meeste zwakke broeders (uit Frankrijk, Brazilië, Ivoorkust of België) versloeg. Terwijl de Nederlanders Clerc, Sijbrands en Wiersma in diverse partijen hun voordeel niet in winst wisten om te zetten, kende Tsjizjov geen genade.

“Een groot aantal spelers verschilt nauwelijks van elkaar in speelsterkte”, zegt Wiersma. “Maar alleen Tsjizjov is in staat de mindere spelers er eenvoudig af te poetsen. Hij heeft een heldere stijl, speelt snel en neemt gemakkelijk beslissingen. Hij kan ook winnen in simpele standen, in stellingen waar niet veel aan de hand lijkt te zijn.”

Wiersma stopte zes jaar geleden omdat hij te vaak - zes maal - het hoogste had bereikt. “Sommige matches waren niet meer om door te komen. Tegenstanders gingen op remise spelen. Daardoor verdween de spirit.” Hij werd trainer en trad als bondscoach in dienst van de Nederlandse dambond. Daarnaast maakt hij gebruik van zijn naamsbekendheid als oud-wereldkampioen in de landen van de voormalig Sovjet-Unie. Daar legt hij de contacten voor Nederlandse bedrijven. Zelfs tijdens het WK hielden vijf medewerkers hem vanuit de Oekraïne per fax op de hoogte en de ochtend voor de laatste partij wijdde hij aan een zakelijk bespreking.

De 39-jarige Fries plaatste zich voor het WK door dit jaar het Nederlands kampioenschap op zijn naam te schrijven. Hij heeft zich door tijdgebrek nauwelijks voorbereid op het WK, maar bleek de kunst niet verleerd te zijn. “Ik hoor nog steeds bij de wereldtop”, concludeerde Wiersma. “Dat wist ik ook wel.” Alleen het wedstrijdritme ontbrak, waardoor hij zijn kansen tegen Auke Scholma overschatte en tegen een onverwachte nederlaag opliep.

Het is nog onduidelijk wanneer de strijd voor Wiersma een vervolg krijgt. De nummer twee in het toernooi heeft het recht de wereldkampioen uit te dagen. Een aantal deelnemers aan het WK, onder wie alle toppers, heeft eerder deze week geprobeerd die formule te wijzigen. Zij willen dat de nummers twee tot en met zes in matches uitmaken wie tegen Tsjizov mag spelen. Maar het congres van de werelddambond wilde het voorstel van de spelers niet behandelen. Het congres hield, vast aan het “uiterst formalistische” standpunt dat alleen nationale bonden voorstellen mogen indienen, zei de teleurgestelde nieuwe voorzitter, de Nederlander Wouter van Beek.

Wiersma stelt dat het voorstel niet besproken is en dus ook nog niet van tafel is. “We zullen zoeken naar een oplossing, die ook voorziet in deelname van Gantwarg, de nummer zes. Het komt nu handig uit: vier spelers in een barrage lijkt op wat we voorstelden. Maar ik vindt dat we vast moeten houden aan het oorspronkelijke idee.” De Franse organisatie heeft het eerste recht op de barrage, maar voorzitter Van Beek liet doorschemeren dat, met drie Nederlanders in de strijd, het voor de hand zou liggen als de vervolg in Nederland zou plaatsvinden.

Wiersma acht zichzelf of Sijbrands in een eventuele match tegen 28-jarige Tsjizjov niet kansloos. Hij geeft toe dat hij dan wel zijn speelstijl zal moeten aanpassen. “Ton en ik proberen steeds de perfecte zet te vinden. Dat kost veel energie. Tsjizjov is conditioneel en fysiek sterk en speelt met een luchtiger aanpak. Dat blijkt uitstekend te werken.”

    • Remmelt Otten