Weekoverzicht

De meeste economische signalen staan op oranje, maar de politieke leiders zijn nog steeds onmachtig een akkoord te sluiten over liberalisering van de wereldhandel. Overleg tussen de EG en de VS in Brussel over een handelsakkoord liep opnieuw stuk op het conflict over de landbouwsubsidies. President Bush liet Brussel per brief weten geen verdere concessies meer te kunnen doen. Hij wil het electoraat voor de verkiezingen van 3 november graag nog een goed handelsakkoord verkopen.

Frankrijk, dat als graanexporteur veel denkt te verliezen, dreigt zijn EG-partners met een veto. De regering van president Mitterrand is na het referendum over Maastricht al weer met de parlementsverkiezingen van maart volgend jaar bezig. De stemmen op het Franse platteland kunnen dus niet worden gemist.

En dat terwijl een handelsakkoord in het kader van de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) volgens becijferingen van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) aan de wereldeconomie een impuls van bijna 300 miljard dollar zou geven.

Dezelfde OESO moest deze week al weer haar groeiprognose voor 1992 en 1993 bijstellen van respectievelijk 1,8 naar 1,5 procent en 3,0 naar 2,1 procent.

In Groot-Brittannië is met woede en verbijstering gereageerd op de aangekondigde sluiting van 31 mijnen en het verlies van 30.000 banen in de kolenindustrie. Zelfs de regeringsgezinde kranten verwijten premier John Major gebrek aan leidinggevende kwaliteiten, nu hij midden in een diepe recessie naar schatting 100.000 banen (70.000 indirect) op de tocht zet. De bonden, waaronder de militante NUM van goodold Arthur Scargill, zinnen op acties.

De Bank of Engeland verlaagde gisteren de rente van 9 tot 8 procent. Minister Norman Lamont (financiën) hoopt zo de Britse economie een stimulans te geven, al neemt het inflatiegevaar door de maatregel toe. Het pond zakte nog verder weg, omdat de munt voor beleggers door de renteverlaging minder aantrekkelijk is.

Met de Duitse economie gaat het ook veel minder. De Treuhand-Anstalt, die is belast met de sanering en verkoop van 8500 vroegere Oostduitse staatsbedrijven, zal eind 1994 een schuld van zo'n 250 miljard D-mark achterlaten. Minister Waigel (financiën) erkende dat de cijfers “definitief en duidelijk” aantonen hoe fout de aanvankelijk optimistische schattingen waren. Zijn collega Möllemann gaf aan in Duitsland een stagnatie van de economie te vrezen. Hij drong opnieuw aan op matiging van de lonen. De vakbonden zijn daar in principe toe bereid. Maar Möllemann zelf frustreerde hen zwaar door niet alleen het openbreken van Oost- maar ook van Westduitse CAO's te eisen.

In Italië staakten tien miljoen werknemers tegen de bezuinigingsplannen van premier Amato. Deze heeft toegezegd de plannen zodanig bij te stellen dat de rijken zwaardere lasten zullen dragen. Amato staat ook onder druk van de protestbeweging Liga Nord die heeft opgeroepen staatsleningen te boycotten. De geteisterde natie zou er nog verder in een crisis raken.

De Europese staalindustrie heeft de EG gevraagd opnieuw in te springen om de huidige staalcrisis te bezweren. Bij de Europese Commissie is een saneringsplan ingediend, dat de komende jaren voorziet in het verlies van 50.000 van de in totaal 380.000 arbeidsplaatsen in de Europese staalsector. Mede als gevolg van overheidsbezuinigingen zal de vraag op de EG-markt dit jaar met meer dan 10 procent dalen. De moeilijkheden worden nog verergerd door de toenemende import uit Oost-Europa. Bovendien dreigen de VS de staalimport te blokkeren. Het verzoek zal ongetwijfeld leiden tot discussie tussen het Europese commissariaat voor concurrentie en dat voor industriebeleid.

Computergigant IBM (International Business Machines) heeft over het derde kwartaal een verlies gemeld van 2,8 miljard gulden. Als de kosten voor een grootscheepse herstructuring buiten beschouwing worden gelaten, zou een winst van 81 miljoen dollar resteren. IBM voert drastische personeelsreducties door nu de marges door voortdurende prijsoorlogen afkalven. Onlangs kondigde IBM aan dat 40.000 banen worden geschrapt.

De 62-jarige Amerikaanse hoogleraar Gary S. Becker van de universititeit van Chicago kreeg de Nobelprijs voor de economie. Hij heeft heeft volgens vakgenoten het toepassingsgebied van de economie op “originele” wijze weten uit te breiden tot de sociologie, psychologie, antropologie en criminologie. De overheid moet zich volgens hem niet veel met de economie bemoeien. De beste stimulans is volgens hem gratis lager en middelbaar onderwijs.

    • Hans Buddingh'