Profs met ijsmuts op naar mekka van golf

ST. ANDREWS, 17 OKT. Nog regelmatig bestaat er enige verwarring rond de vraag wie de meeste aanspraak mag maken op de historische beginselen van het golf. Maar voor de bevolking van het Schotse kustplaatsje St. Andrews is die discussie bepaald niet aan de orde: 365 dagen per jaar speelt het leven in het universiteitsstadje zich af rond The Old Course met daarop gelegen het indrukwekkende clubhuis van The Royal and Ancient Golf Club of St. Andrews (R & A), het regelgevende lichaam in de golfsport. Deze week vormt deze "heilige grond' het decor van de Alfred Dunhill Cup, het officieuze wereldkampioenschap voor zestien landenteams waarin na twee dagen vooralsnog Schotland, Engeland, Australië en de Verenigde Staten de beste papieren hebben. Maar sportieve prestaties vormen zelfs anno 1992 niet meer dan een bijzaak op de R & A, waar de tijd niet zo'n snelle sprong voorwaarts heeft gemaakt als elders in de wereld.

Het duidelijkst wordt dat gesymboliseerd door het clubhuis, voorzien van een heuse golfbibliotheek, aan het einde van de achttiende hole waar enigszins bejaarde heren zich in de rookkamer alleen uit hun diepe fauteuils oprichten om de verrichtingen van Engeland en Schotland voor de brede ramen gade te slaan. Voor het overige vormt het clubhuis een eigen, volledig besloten wereld, waartoe het moeilijk doordingen is. Alleen op uitnodiging van een lid is het mogelijk een bezoek te brengen aan de brede zalen en corridors, afgezet met fraaie lambrizeringen. De R & A telt 1800 leden en negen honorary members, onder wie president George Bush. Politici en generaals zijn wel in trek bij R & A. Oud-president van de Verenigde Staten Gerald Ford is lid, Dwight Eisenhower, maar ook acteur Sean Connery en Robbie van Erven Dorens, organisator van het Heineken Dutch Open en één van de spaarzame Nederlanders die het heilige der heilige van binnen hebben mogen aanschouwen.

“Fantastisch, heerlijk ouderwets”, omschrijft Van Erven Dorens de atmosfeer binnen de muren van het clubhuis van R & A, waar vrouwen geen deel van uitmaken omdat hun domweg het lidmaatschap wordt geweigerd. “De dames mogen hun man afzetten op de parkeerplaats”, zegt van Erven Dorens. “Dat moet vooral zo blijven. Ze hebben toch hun eigen clubs?”

Hoewel de tand des tijds knaagt aan het R & A worden buitenstaanders echter nog regelmatig geconfronteerd met rituelen die het golfbastion omringen en ondoordringbaar maken. Zo heeft een groep Japanse financiers het aan de baan gelegen hotel The Old Course, een wat vervallen Schots Huis ter Duin, opgekocht om vooraanstaande Japanse bedrijven in staat te stellen hun belangrijkste zakenrelaties een balletje te laten slaan op de beroemdste golfbaan ter wereld. Maar de verkwanseling van dat culturele golferfgoed ging de betrokkenen van R & A wel wat ver. De baan wordt vrijwel permanent bespeeld zodat er voor de Japanners en hun gasten regelmatig geen plaats is op R & A. Uit pure noodzaak werden de Japanners gedwongen nog een paar miljoen gulden extra uit te trekken voor een baan die een paar kilometer verderop gelegen is. Een weids panorama vanuit je hotelkamer op The Old Course is één ding, er op spelen een heel andere zaak.

Het universiteitsstadje St. Andrews is trots op de R & A, dat in 1744 de eerste dertien regels overnam die door The Honourable Company of Edinburgh Golfers waren opgesteld en sindsdien de zaken in de golfwereld regelt, met uitzondering van Mexico en de Verenigde Staten.Zevenhonderd jaar geleden zou hier het golf ook ontstaan zijn door schaapherders die uit verveling steentjes in de konijnenholen sloegen. Dit soort anekdoten is St. Andrews vermaard om. Niet alleen de straten en hotels dragen namen die een duidelijke link met de golfsport hebben, St. Andrews herbergt ook het British Golf Museum en is er op de universiteit van het stadje in geslaagd golf als een heuse wetenschap op het lesprogramma te zetten. Er kan een business course worden gevolgd in alle commerciële en managementaangelegenheden rond deze sport, die zich vooral in landen als Japan en de Verenigde Staten tot een miljardenindustrie heeft ontwikkeld.

Zoals tennissers moeilijk om Wimbledon heen kunnen worden de topgolfers tegenwoordig gedwongen één keer per jaar St. Andrews aan te doen. Hoewel er voor de dikverdienende profs aantrekkelijker omstandigheden te bedenken zijn dan zware najaarsstormen, hagel, regen en bittere kou die de strijd om de Alfred Dunhill Cup deze dagen teisteren. Met ijsmutsen op trotseren zij de elementen. Toch heeft St.Andrews ook dit jaar weer een imponerend spelersveld omdat de zestien deelnemende landen hun beste drie golfers hebben afgevaardigd. Alleen bij Engeland ontbreekt Nick Faldo, de absolute topaas van 1992 en de nummer één op de PGA-lijst. Ook Welshman Ian Woosnam is afwezig omdat zijn land de voorronden niet doorgekomen is.

Vandaag is de laatste zogeheten round-robin in de vier groepen van vier. Morgenochtend zijn de halve finales en morgenmiddag de finales. Favoriet voor de hoofdprijs (300.000 pond sterling voor het winnende team van drie) zijn de Verenigde Staten. Want na het basketbal in Barcelona hebben de States met Fred Couples, Tom Kite en Davis Love the third ook in het golf een soort "dreamteam' geformeerd, dat er zo'n beetje als enige team in slaagt om onder deze polaire omstandigheden The Old Course onder par te spelen.