Postbode

Inez van Eijk en Marijn Backer: Lieve engerd, de groetjes. Brievenboek voor kinderen. Met illustraties van Mieke de Haan. Uitg. Contact. ƒ 24,90. Van 8 tot 16 jaar.

Janet & Allan Ahlberg: De puike pakketpost. Bewerkt door Ernst van Altena. Uitg. Gottmer. ƒ 34,50. Vanaf ca. 5 jaar.

Het vervelende van brieven is dat ze geschreven moeten worden. Het lijdt geen twijfel dat brieven krijgen leuk is, maar ze komen helaas zelden vanzelf. In de meeste gevallen zul je er wat voor moeten doen: zelf een brief schrijven in de hoop dat je er antwoord op krijgt, of zo de aandacht trekken dat een ander dolenthousiast of hoogst verontwaardigd "in de pen klimt'.

Het vervelende van brieven is ook dat ze meestal met de post mee moeten. Of moesten, want sinds half Nederland over een fax beschikt, gaat het een stuk sneller. Maar wie denkt dat het faxapparaat te zijner tijd de postbode gaat vervangen, vergist zich, aldus Inez van Eijk en Marijn Backer, want "Je kunt met een fax bijvoorbeeld geen haarlok meesturen en ook geen bloemetje.'

Die zit. Van Eijk (schrijfster van onder andere De brievenhulp voor volwassenen en De taalhulp) en Backer schreven speciaal voor kinderen een brievenboek dat zij Lieve engerd, de groetjes doopten. In dit smakelijk uitgevoerde en geschreven boek ijveren Van Eijk en Backer voor De Brief, het enigszins zieltogende communicatiemiddel dat toch zoveel voordelen heeft boven de telefoon. Er zit een hoop informatie in voor (aspirant-) briefschrijvers, met hier en daar wat verfrissende onzin. Zo wijden de schrijfsters een hoofdstuk aan de techniek van het brievenschrijven (waarin aandacht voor de inhoud en de adressering, maar ook het lemma "kladpapier'), en een hoofdstuk aan de zogeheten "lastige brieven', zoals de condoléancebrief en de "brave bedankbrief' die je beleefdheidshalve moet schrijven als iemand een volslagen verkeerd cadeautje heeft gestuurd. Daarnaast is er plaats voor een brievenalfabet, waarin allerlei brieven worden behandeld variërend van de aangetekende brief - waar uiteraard van alles in kan staan - tot de smoesjesbrief. Naar de aard van dit laatste genre kunnen de lezers slechts gissen, want, zo luidt de toelichting, "Wij hebben zo'n pijn in onze dikke duim dat we je echt niet kunnen vertellen wat dat voor soort brief is. Sorry.'

Wie wel eens een "lastige brief' moet schrijven, zal met Lieve engerd, de groetjes ongetwijfeld zijn voordeel kunnen doen, maar of Van Eijk en Backer verstokte niet-schrijvers aan het schrijven kunnen krijgen - ik vraag het me af. Aan het enthousiasme van de schrijfsters zal het niet liggen, maar "zomaar' een brief schrijven, of corresponderen, daar moet je zin in hebben. Toch bevat Lieve engerd, de groetjes ook voor kinderen die met geen stok aan de brievenschrijverij te krijgen zijn een hoop aardige wetenswaardigheden. De betekenis van 38 verschillende "postzegelplakmanieren' bij voorbeeld, en een aantal anekdotes over postbezorging door de eeuwen heen. De dravende koerier die zich in 490 v. Chr. van Marathon naar Athene repte met het nieuws dat de Atheners de Barbaren hadden ingemaakt was tenslotte ook een postbode.

De leukste postbode die ik ken verplaatst zich echter per fiets. Vijf jaar geleden verscheen in Nederland een beeldschoon prentenboek, getiteld De puike postbode of: Briefgeheimpjes. Een boek waarvan zes pagina's enveloppen blijken te zijn, met echte post erin, die door de Puike Postbode worden afgeleverd bij diverse sprookjesfiguren, onder wie H.K.H. Assepoester en "De Bewoner van de Peperkoek-bungalow, Het Bos'. Het boek, in 1988 bekroond met de Boekensleutel en inmiddels een klassieker, is thans in herdruk maar er is nu wel een vervolg. Omdat het altijd moeilijk is het succes van een eerste deel te evenaren - in dit geval is het briljante idee immers niet nieuw meer - besloten de auteurs, Janet & Allan Ahlberg, het in deel twee grootser en duurder aan te pakken. Daarmee geeft dit Britse duo voor de zoveelste keer blijk van een grote inventiviteit: de brieven uit deel één hebben plaats gemaakt voor kleine platte kerstcadeautjes. Er is een legpuzzeltje van "alle Timmerlieden uit het Paleis (sorry voor dat hek)' bestemd voor De Heer Humptie-Dumptie, Afdeling Breuken, Roodborstje Tikt-Ziekenhuis. En de Heer Wolf, kennelijk een en al berouw over zijn wandaden, stuurt Mej. R. Kapje een papieren mini-ganzenbord, met hindernissen als "Giftige appel, twee beurten overslaan' en "Doornroosje ligt in de weg - gooi 6 om haar te wekken'. Verder verklap ik niks, behalve dat ik ook van De puike pakketpost heb gesmuld.

    • Carolien Zilverberg