Miljardenverlies van banken extra last voor Fins kabinet

HELSINKI, 16 OKT. Vijf van de grootste Finse banken hebben gisteren verliezen bekend gemaakt van in totaal 2,3 miljard gulden over de eerste acht maanden van dit jaar. De Finse regering heeft aangekondigd bij te springen om faillissementen in de bankwereld te voorkomen.

De twee grootste banken van het land, Kansallis-Osake-Pankki (KOP) en Unitas Oypubliceerden op deze "Zwarte Donderdag' verliescijfers van respectievelijk 2,53 miljard markka (ruim 876 miljoen gulden) en 1,56 miljard markka (ruim 540 miljoen gulden). Ook de SKOPBank en STS-Pankki maakten grote verliezen bekend (772 miljoen en 97 miljoen gulden). Alleen de OKOBank slaagde erin een winst van 1,4 miljoen gulden te laten zien. De banken publiceerden hun cijfers tegelijk omdat ze alle bang waren als eerste het slechte nieuws te brengen.

“De problemen van de Finse banksector zijn dit jaar enorm toegenomen,” verklaarde Unitas. Voorzitter Pentti Maki-Hakola van het Finse bank-garantiefonds zei dat “nog miljarden markka nodig zullen zijn” bovenop de 9,6 miljard gulden die de overheid al aan steun voor de bankwereld opzij had gezet. “We zullen niet toelaten dat er ook maar een bank failliet gaat. Spaarders kunnen er zeker van zijn dat hun geld veilig is.” Speculaties doen de ronde over naderende fusies in de bankwereld, die volgens analisten zouden moeten leiden tot vorming van twee grote groepen.

De verliezen, de grootste sinds de recessie van de jaren dertig, zijn hoofdzakelijk veroorzaakt door kredietverliezen na een te soepele kredietverlening in de jaren tachtig. Toen was de Finse economie een van de snelst groeiende in Europa en liepen de prijzen van aandelen en onroerend goed snel op. Inmiddels blijken veel cliënten niet kredietwaardig en zijn de door speculatie opgedreven activa-prijzen scherp gezakt. Andere Scandinavische banken hebben dezelfde problemen.

De Finse economie zit in een diepe recessie: het nationaal produkt daalde vorig jaar met 6,5 procent, de werkloosheid liep in augustus op tot een recordhoogte van 13,6 procent en in de eerste helft van dit jaar ging twaalf procent van de bedrijven failliet. Volgens Pekka Sauramo van een Fins onderzoeksinstituut is “een van de hoofdoorzaken van de recessie dat huishoudens en bedrijven jaren boven hun stand hebben geleefd.” Bovendien viel de export naar Oost-Europa door de economische problemen aldaar sterk terug.

De centrum-rechtse coalitieregering presenteerde woensdag het “zwaarste saneringspakket aller tijden” waarbij 24 miljard gulden extra in de staatskas moet vloeien door bezuinigingen en hogere belastingen. In drie jaar moet zo de economie weer gezond gemaakt worden. Een van de maatregelen is een verplichte renteloze lening aan de staat door de bevolking. Die lening, die de overheid ruim 2 miljard gulden moet opleveren, wordt als deel van de inkomensbelasting van 1993 tot en met 1995 geïnd en terugbetaald in 1997. Bovendien gaan ouderdomsuitkeringen omlaag, wordt de kinderbijslag belast en gaan hoger onderwijs en bezoeken aan gezondheidscentra (nu nog gratis) geld kosten.

“We ontmantelen het sociale systeem niet,” verklaarde Premier Esko Aho van Finland, “we bezuinigen alleen op de uitgaven.” “Als we dat niet zouden doen, moeten we misschien binnenkort de meest essentiële delen van de welvaartsstaat schrappen.” (AP, Reuter)