Joegoslavisch schip toegelaten na muiterij aan boord; Crna Gora toch in Rotterdam

ROTTERDAM, 16 OKT. Na een beginnende muiterij aan boord van de Crna Gora is gisteravond besloten het Joegoslavische schip in de haven van Rotterdam toe te laten. Vanochtend om kwart over zes is de Crna Gora afgemeerd in de Amazonehaven op de Maasvlakte, bij de EMO-terminal waar de lading oorspronkelijk zou worden gelost.

De Crna Gora heeft meer dan vijf weken met een vracht van 65.000 ton Colombiaanse kolen op 25 zeemijl buiten Hoek van Holland voor anker gelegen. Wegens de economische boycot tegen Servië-Montenegro werd de bulkcarrier niet in de Rotterdamse haven toegelaten.

Kapitein Anton Muk betoonde zich vanmorgen zeer blij met de toestemming om de haven aan te lopen. Volgens Muk begonnen de problemen aan boord gisteren rond het middaguur. De tweede stuurman bezette de machinekamer en sloot de motoren en elektriciteit af. Hij bedreigde de rest van de bemanning met een mes. Muk: “Ik probeerde met hem te praten, maar hij was zo nerveus dat ik er bang van werd. Niemand durfde de machinekamer in. Pas na drie uur wist ik hem over te halen drie kalmeringstabletten te nemen. Toen hij daarna in de machinekamer bleef, heb ik hem nog wat tabletten gegeven.”

Ook de bemanning werd onrustig. Tien bemanningsleden gingen naar de kapiteinskamer en eisten van de kapitein dat hij contact zou opnemen met de agent van de Crna Gora, Wageborg-Lagendijk, en de autoriteiten. Muk: “Of ze nu van boord moesten springen of de reddingsboten moesten neerlaten, ze zouden geen dag langer meer aan boord blijven, zeiden ze. In een gevangenis krijg je tenminste nog om de vijftien dagen bezoek.”

Toen rond zeven uur 's avonds de Economische Controle Dienst (ECD) nog geen toezegging deed, ging de bemanning een stap verder. Over de marifoon zei de kapitein dat er gedreigd werd de brug te vernielen en het ruim onder water te zetten, waardoor het schip zou zinken. Om tien uur 's avonds werd na overleg tussen Justitie en Buitenlandse Zaken besloten het schip “op humanitaire gronden” de haven in te laten.

Een woordvoerder van de Economische Controle Dienst zegt dat de beslissing vooral op humanitaire gronden is genomen. “Daarnaast leverde het schip een gevaar voor de scheepvaart op. Het lag daar op een gegeven moment met alle lichten uit.” De vracht van de Crna Gora, 65.000 ton Colombiaanse steenkool, zal niet gelost worden. N. Samardzic, direteur van Milena Ship Management, de rederij van de Crna Gora, zei vanochtend ook daarvoor snel een oplossing te verwachten: “Het zijn tenslotte Nederlandse kolen.” Eigenaar van de lading is het Nederlandse bedrijf Enerco.

Pag 2: Bemanning krijgt visa

In de komende dagen mag de bemanning wel worden vervangen. Justitie weigerde tot dusver visa voor een nieuwe bemanning, omdat dat een vorm van dienstverlening zou zijn die niet strookt met de voorwaarden van de VN-sancties tegen de Federale Republiek Joegoslavië (Servië-Montenegro). De ECD verklaarde vanmorgen echter “in principe niet onwelwillend meer te staan als er visa aangevraagd worden.”

Toelating van het schip blijft volgens het ECD een uitzondering; andere schepen van Milena Ship Management, een voortzetting van de voormalige Joegoslavische staatsrederij Jugoslavenska Oceanska Plovidba (JOP), zijn nog steeds niet welkom in Nederlandse havens. Directeur N. Samardzic benadrukte vanmorgen opnieuw dat het schip onder Maltese vlag vaart: “Het enige waar Joegoslavië van profiteert, zijn de salarissen van de bemanning. Maar dat geldt voor alle Joegoslavische gastarbeiders.” Wel herinnert de rode ster op de schoorsteen van de Crna Gora en het staatsieportret van maarschalk Tito in de kapiteinskamer nog aan de oorspronkelijke nationaliteit van het schip.

Schepen van deze maatschappij mochten deze week wel in Antwerpen lossen. De Belgische minister van buitenlandse zaken Claes heeft vandaag gezegd zijn collega's te zullen aanspreken op betere coördinatie in het geval van een embargo en op een duidelijker begripsbepaling van de juridische gronden op grond waarvan schepen kunnen geweigerd. Hierbij speelt een Europese verordening een rol, niet een verordening van de Verenigde Naties.

    • Coen van Zwol