Door valutacrisis en zwakke markt; IBM: kwartaalverlies van 2,8 miljard dollar

NEW YORK, 16 OKT. De computergigant International Business Machines (IBM) heeft over het derde kwartaal een verlies geleden van 2,8 miljard dollar. Als de kosten voor herstructurering daarvan worden afgetrokken, resteert een nettowinst voor het concern van 81 miljoen dollar.

Ondanks de verzekering van IBM dat het dividend over dit jaar onverlet blijft, opende het aandeel op Wall Street maar liefst 4,75 punten lager en eindigde het gisteren 5 ⅛ lager op 72 ⅛. “Ik ben teleurgesteld door onze cijfers over het derde kwartaal”, aldus IBM-directeur John F. Akers bij de presentatie van de cijfers. “Onze activiteiten zijn nadelig beïnvloed door economische onrust in Europa, vooral aan het eind van het kwartaal, en door aanhoudende economische zwakte in de VS en Japan.”

IBM voert een drastische personeelsreductie door. Ook IBM-Nederland, dat zijn winst vorig jaar gehalveerd zag, krimpt fors in. Vóór 1 januari 1993 wil de directie 750 van de 5.000 banen schrappen en tegen 1 januari 1995 moeten er nog eens 270 mensen extra zijn vertrokken, zo werd in juli bekendgemaakt.

De chaos op de Europese valutamarkten heeft IBM hard getroffen. September was een zeer slechte maand doordat de Europese consument simpelweg niet meer kocht. In mindere mate gold hetzelfde voor Azië, waar de verkoop ook stagneerde. De winstmarges op de markt voor personal computers nemen af door de aanhoudende prijsoorlog. De markt voor hardware blijft onder druk. Gunstige resultaten in software en verhuur zijn te klein om echt van invloed te kunnen zijn. Het goede nieuws is dat IBM de bedrijfskosten met 4 procent wist te verminderen.

Het bedrijf verwacht een tegenvallend resultaat over 1992, ondanks dat het laatste kwartaal van een jaar traditioneel sterk is. Mede door de aanhoudende recessie zijn voorspellingen moeilijk maar het wordt vrijwel zeker opnieuw een somber jaar voor IBM.

IBM leed over 1991 voor het eerst in zijn bestaan een verlies van maar liefst 2,8 miljard dollar. Ruim twee weken geleden kondigde het bedrijf aan dat dit jaar 40.000 banen verdwijnen en de produktiecapaciteit wordt verminderd. Hiermee was, zo zei het bedrijf op 30 september, een bedrag gemoeid van 2,1 miljard dollar.

De totale inkomsten over het derde kwartaal bedroegen 14,7 miljard, een resultaat dat 1,8 procent hoger lag dan vorig jaar. De nettowinst voor aftrek van de bijzondere kosten bedraagt 86 miljoen dollar, ofwel 15 cent per aandeel, de helft van het derde kwartaal vorig jaar. Wall Street had de verwachting dat het nu 60 à 75 cent zou zijn. Na doorberekening van de kosten komt het verlies per aandeel uit op 4,87 dollar per aandeel.

De enorme kosten van de herstructurering die het resultaat negatief doen uitvallen zijn volgens de meeste analisten eenmalig. De verwachting is dat het een noodzakelijke ingreep was die IBM weer gezond maakt. “De schade is nu geleden”, aldus William Milton van Brown Brothers Harriman. “IBM zal het in 1993 weer goed doen en heeft ook genoeg cash flow om het dividend te kunnen handhaven. Dat zal beleggers ook geruststellen.”

IBM maakte zijn resultaten anderhalf uur voor de opening van de beurs bekend. Dat het aandeel een flinke tik zou krijgen, was direct duidelijk. Handelaren konden het echter niet eens worden over een beginkoers. De eerste aanbiedingen lagen acht dollar onder de slotkoers van woensdag. De beginkoers voor de dag werd uiteindelijk pas twintig minuten na de openingsbel bekend en lag 4,75 lager. Het aandeel IBM boekt hiermee weer een laagterecord.

IBM kwam eind vorig jaar met een herstructureringsplan dat de divisies meer zelfstandigheid moest geven. Dat het niet goed ging was duidelijk maar het verlies over 1991 was groter dan verwacht. Begin dit jaar werd daarom bekendgemaakt dat 20.000 banen moesten verdwijnen. Eind juli was dat 32.000 en eind september 40.000.

Het bedrijf gaat er nog steeds prat op dat het nooit iemand ontslaat. De afslanking heeft plaats door gouden handdrukken en vervroegde pensioneringen. Inmiddels hebben genoeg werknemers gebruik gemaakt van de afvloeiingsregelingen die IBM de vertrekkenden biedt.

    • Lucas Ligtenberg