Clinton heeft overhand in tweede debat VS

WASHINGTON, 16 OKT. Het tweede presidentiële debat in Richmond gisteravond is vredig verlopen, omdat de kiezers aan het woord kwamen. Voor deskundigen was het saai maar de meeste Amerikanen, die zich nu pas echt verdiepen in de verkiezingen, konden eindelijk eens de kandidaten horen over hun verschillende programma's. Een opiniepeiler had een groep van 209 besluiteloze kiezers bij elkaar gezet. Zij mochten vragen. De Democratische kandidaat, Bill Clinton, die vanaf het begin van zijn campagne dergelijke bijeenkomsten heeft geleid, voelde zich het meeste thuis in deze vorm. Hij antwoordde rustig en gedetailleerd en was meer op zijn gemak dan bij het eerste debat. Volgens de eerste vluchtige peilingen boekte hij gisteren succes.

Mogelijke harde, politieke aanvallen werden effectief afgestopt door een aanwezige man die zich stoorde aan het “gooien met modder”. Waarom doet u altijd zulke persoonlijke aanvallen op elkaar, vroeg hij, “Durft u te beloven om daarmee op te houden?”. Daar was alleen de apolitieke kandidaat Ross Perot toe bereid. “Ik doe een eed om alleen over politieke kwesties te praten en niet over sensatiejournalistiek”, zei hij. “Ik heb geen spindokters (mensen die de nasleep van een debat in de media gunstig pogen te beïnvloeden, red.) en speechschrijvers. Wat u ziet, krijgt u.”

President Bush antwoordde de vraag met een lange aanval op Clinton, hetgeen door de kijkers waarschijnlijk niet is gewaardeerd. “Het karakter van iemand is een belangrijk onderdeel van het presidentschap”, verklaarde hij. En hij voegde daar onder andere aan toe dat hij moeite had met het feit dat Clinton in zijn jeugd in het buitenland had gedemonstreerd terwijl “het land in oorlog was”.

Sommige aanwezigen hadden grote weerzin tegen politieke discussies. “Waarom kunnen jullie niet onderling tot een consensus komen?”, vroeg een vrouw. Perot speelt op dergelijke gevoelens in. “Als iedereen maar blijft praten en alles blokkeert, dan kan ik geen dingen gedaan krijgen. In plaats van al dat gillen tegen elkaar in het Congres zouden ze wetten kunnen aannemen”, zei hij. Hij had gisteren niet veel specifieks te melden, behalve dan dat er “veel goede plannen zijn” in Washington voor het oplossen van allerhande problemen. Hij zou het meteen fixen door goed over de dingen na te denken en het voor te leggen aan een soort dorpsbijeenkomst, die via elektronische middelen tot stand moet worden gebracht. “Als er een goed idee komt, ben ik een en al oor”, zei hij. Hij wil er maar voor een termijn zitten, zodat hij zich geen zorgen zou hoeven te maken over zijn herverkiezing. “Ik betwijfel sterk of u me die kans (op het presidentschap) zult geven”, zei hij. De beide andere kandidaten vielen hem nauwelijks aan. Volgens hun eigen opiniepeilingen schijnt kandidaat Perot tot nog toe weinig van hun achterban weg te nemen.

Bush had voor bijna alle vraagstukken een eigen programma, wat helaas ergens onderweg was blijven hangen. Over zijn plan over ziektekostenverzekeringen sprak hij blij: “Het is een goed programma en ik verheug me erop om het te kunnen uitvoeren”. Het klonk niet overtuigend omdat het plan nog steeds niet bij het Congres is ingediend. “Je kunt het niet op de oude manier doen”, zei de president die juist bekend staat als vertegenwoordiger van de status quo. Hij vocht ook duidelijk met de vraag wat hij zelf merkte van de economisch slechte tijden. “Je hoeft toch geen kanker te hebben gehad om te weten wat het is?”, antwoordde hij uiteindelijk. Hij leek zijn eigen lage verwachtingen te verraden, toen hij over zijn vrouw sprak. “Als Barbara Bush dit jaar zou meedoen, dan zou ze worden herkozen. Maar het is nu te laat”, zei hij.

    • Maarten Huygen