Bush wil geen concessies meer in handelsoverleg

BRUSSEL, 16 OKT. De Verenigde Staten zijn niet bereid tot verdere concessies in het GATT-overleg over liberalisering van de wereldhandel. President Bush riep de regeringsleiders van de EG gisteren per brief op om in te stemmen met de nog resterende Amerikaanse voorwaarden.

Volgens Bush zijn de VS tot het uiterste gegaan in hun tegemoetkomingen aan de EG en moet zij nu de “politieke wil” tonen om een akkoord te sluiten. De brief kwam aan de vooravond van de bijzondere EG-top in Brimingham, waar ook de GATT-onderhandelingen op de agenda prijken.

Toponderhandelaars van de EG en de VS hebben afgelopen weekeinde in Brussel tevergeefs geprobeerd hun geschillen bij te leggen en zodoende een doorbraak te forceren in de "Uruguay-ronde'. Wel werd na afloop gezegd dat “goede vooruitgang” was geboekt. EG-commissaris Andriessen en VS-handelsafgevaardigde Hills ontmoeten elkaar komend weekeinde opnieuw in Toronto.

Bush stelt in zijn brief dat een akkoord tussen de VS en de EG binnen handbereik is over de Uruguay-ronde en over oliehoudende zaden (Europese subsidies voor producenten). “Als we deze kans grijpen, zijn we goed op weg om het wereldhandelssysteem te vernieuwen, het vertrouwen in de markten te herstellen en de wereldeconomie te stimuleren. Als we daarin niet slagen, dan doemt het spook op van een escalerend handelsconflict.”

Uit de brief van Bush kan worden afgeleid dat partijen het al eens zijn over markttoegang, dienstenverkeer, interne steunverlening in de landbouw (de EG wil zijn graanboeren inkomenstoeslagen kunnen geven ter compensatie van forse prijsdalingen) en over gesubsidieerde export van landbouwprodukten. Om zover te kunnen komen, hebben de VS op die terreinen stappen gezet. Ook ten aanzien van de resterende geschilpunten (waaronder oliehoudende zaden) hebben de VS voorstellen gedaan die tegemoet komen aan de zorgen van de EG, aldus Bush.

De president spreekt over een “historische kans” die niet verloren mag gaan door de zaken nu te vertragen. Waarnemers stellen dat Bush in ieder geval uitzicht wil hebben op een GATT-akkoord voor de komende Amerikaanse verkiezingen op 3 november.

Vooral Frankrijk, de grootste graanexporteur van Europa en de grootste concurrent van de Amerikanen op de wereldmarkt, heeft de afgelopen tijd grote druk uitgeoefend om de Europese Commissie om geen concessies te doen. Maar voorzitter Delors van de Commissie zei gisteren in Brussel “geen puur Frans probleem”. “Doet u maar eens een peiling onder Duitse boeren.” Volgens Delors moet Europa "nee' durven te zeggen tegen Amerika als het gaat om de bescherming van de boeren. Hij bestempelde beweringen als zou hij zich de afgelopen weken persoonlijk hebben bemoeid met de onderhandelingen (die namens de EG worden gevoerd door de commissarissen Andriessen en MacSharry) teneinde de Franse positie te verdedigen als “pure laster”.

De Duitse staatssecretaris voor economische zaken, Lorenz Schomerus, oefende gisteren tijdens een bezoek aan Hongkong indirect grote druk uit op Frankrijk om akkoord te gaan.