Ziekenhuisavontuur

Onderaards geheim. Regie: Clas Lindberg. Met Oliver Loftéen, Max Vitali, Gösta Ekman. Amsterdam, Kriterion; Nijmegen, Scala. Kalle Strop & Grodan Boll: SOS in 't dennebos. Regie en animatie: Jan Gissberg. Met de stemmen van Lucas Dietens, Jan Nonhof, Hetty Heyting, Liz Snoyink. Amsterdam, Kriterion; Utrecht, Springhaver, Nijmegen, Scala.

Mooi voor kinderen maar eigenlijk mooier voor hun ouders is Onderaards geheim, een jeugdfilm (vanaf 8 jaar) van de Zweedse filmer Clas Lindberg. Natuurlijk spreekt het verhaal kinderen aan: een tienjarige jongen belandt met een zware astma-aanval in het ziekenhuis, waar hij een kamer deelt met een raadselachtige, grote jongen. Het is een rebel, met een grote mond tegen verpleegsters en artsen en een ouwe zeur kan van hem een zwiep tegen het bed krijgen. Zoals dat gaat moet die grote weinig hebben van de kleine jongen. Hij snauwt hem af, maar hij troost hem ook na een onaangenaam, griezelig realistisch gefilmd, allergie-onderzoek met veel prikken. Ten slotte deelt hij het geheim van zijn "missie' met de kleine jongen, waarop een aanstekelijk avontuur volgt. Vergaande streken bedenken ze, roekeloos, of ze niet ziek zijn, smeden ze hun plannen, met illegale nachtelijke bezoekjes aan een onderaardse noodafdeling van het ziekenhuis, rooftochten naar bruikbare, ook chemische, materialen en uiteindelijk zelfs een hilarische, als een klassieke car chase gefilmde, achtervolging door de gangen en over de trappen van de afdelingen. Ook leert de grote aan de jonge jongen het belang van medeleven, van gevoel, en van fantasie.

Aan een jong publiek zal echter de tweede laag van Onderaards geheim grotendeels voorbij gaan, en die verleent de film zijn werkelijke waarde. De grote jongen is een dromer, een stoerdoende idealist met plannen die zijn macht te boven gaan. En hij is duidelijk doodziek. Je ziet hem zijn infuus loshaken om 'm weer een paar uurtjes te smeren en je houdt je hart vast. Je registreert dat hij nooit visite krijgt en dat hij maar één, te kleine, trui in zijn kast heeft, je krimpt met hem in elkaar bij de grove quasi-begripvolle houding van een therapeute en het verbaast je niet dat hij een pesterige klikspaan letterlijk naar de strot vliegt. Lindberg weet razend knap onthullingen te vermijden. Je komt niet te weten wat de jongen scheelt noch wat zijn familie bezielt om hem aan zijn lot over te laten. En als het onvermijdelijke gebeurt, als de jongen niet meer wordt teruggebracht van de intensive care, dan breekt het volwassen hart een beetje, terwijl het jonge publiek zich verheugt dat de andere jongen weer naar huis mag.

Voor een veel jonger publiek (vanaf 4 jaar) is de animatiefilm Kalle Strop en Grodan Bol bedoeld. Onder meer door de inhoudelijk en melodieus misse liedjes zal aan menig kind het pretentieuze verhaaltje voorbij gaan, over een kikker en een sprinkhaan die een ecologische ramp voorkomen door een stel projectontwikkelaars een diskette te ontfutselen. Maar die fatterige sprinkhaan, dat bolle kikkertje en hun kameraadjes zijn leuk vormgegeven en voldoende sympathiek, terwijl ze bovendien optreden tegen smaakvolle, in impressionistische stijl geschilderde decors.