Vliegveld Hongkong inzet politiek spel

PEKING, 15 OKT. Het vliegveld Chep Lap Kok is een onderdeel geworden van het politieke spel tussen China en Groot-Brittannië over Hong Kong, dat in 1997 onder China moet vallen. Al maanden ruzieën beide partijen over de financiering van het vliegveld, dat volgens de Chinezen te duur wordt. Vanmorgen verwierpen de Chinese onderhandelaars een nieuw financieringsplan van de Britten, zonder - volgens de Britse onderhandelaars - de redenen aan te geven of alternatieve voorstelen te doen.

De indruk is onontkoombaar dat de Chinezen hun fiat voor het vliegveld als troefkaart willen gebruiken om de nieuwe gouverneur van Hongkong, Chris Patten, te dwingen zijn plannen voor verruiming van de democratie in Hongkong in te trekken. China ontkent enig verband tussen de twee kwesties. Patten heeft al gedreigd dat hij in geval van een permanent Chinees veto Hongkongs deviezenreserves zal gebruiken. Hij zal volgende week voor het eerst sinds zijn ambtsaanvaarding in juli de Chinese hoofdstad bezoeken en de verwachting is dat hem een uiterst koele ontvangst te wachten staat.

De pro-Peking bladen in Hongkong hebben gisteren voor het eerst persoonlijke aanvallen op de Britse premier John Major en Chris Patten gelanceerd. Wen Wei Po noemde Major een “derderangs politicus” omdat hij tijdens de milieu-top in Rio de Janeiro in juni tegen zijn Chinese ambtgenoot Li Peng had gezegd dat Chris Patten sprak met het volle gezag van de Britse regering. “Deze derderangs politicus begrijpt niet eens dat het basis-principe van internationale diplomatie is dat onderhandelaars van beide zijden dezelfde rang moeten hebben”. Met andere woorden, China aanvaardt niet dat Patten een hogere status heeft dan zijn voorgangers, die diplomatieke carrière-gouverneurs waren. Het blad hield Patten voor dat hij zijn tijd verspilde door zich te verkleden als “God van de Democratie”.

Het blad waarschuwde Groot-Brittannie dat het Hongkong in 1997 moest teruggeven aan China en niet de illusie moest koesteren het aan de bevolking van Hongkong te geven. De maximale belediging van de krant was om Patten te beschrijven als een “afgedankte Britse politicus”, die in Hongkong geparkeerd was om China de les te lezen. “De publieke opinie-kaart die Patten speelt maakt China niet bang”, aldus deze spreekbuis van de Chinese regering in Hongkong.

Twee weken voor zijn beleidsrede over democratisering haalde Patten zich al de woede van Peking en de pro-Peking media op de hals met de luide publieke uitspraak dat hij het gedraineer van China inzake het vliegveld beu was en dat hij geen zin had eindeloos zijn weekeinden te besteden aan het uitdenken van nieuwe voorstellen “in de hoop dat we onverhoeds het pokerspel winnen”. Patten heeft onder andere voorgesteld dat China meebetaalt aan het vliegveld omdat het nu al de helft van grondtransacties van kroonland in Hongkong ontvangt. China weigert dat categorisch omdat het landfonds een voorschot voor de toekomstige Chinese regering van de Speciale Administratieve Regio moet blijven. Pattens reactie was dat het onbillijk was om de Hongkong-belastingbetaler nu alles te laten betalen. “Laten we wel wezen, de SAR zal in 1997 de grootste bruidschat sinds Cleopatra ontvangen”.

    • Willem van Kemenade