Tactisch gezever kan inefficiëntie niet verhullen

ROTTERDAM, 15 OKT. Het was bepaald geen gebroken man met een pessimistische toekomstvisie die het woord nam. Bondscoach Dick Advocaat greep het 2-2 gelijke spel van het Nederlands elftal tegen Polen en vooral de manier waarop dit resultaat tot stand was gekomen voornamelijk aan om zijn gelijk te halen: zijn keurkorps bestaat niet uit "volgevreten vedetten' die het geestelijk niet meer kunnen opbrengen voor te gaan in de voetbalstrijd voor volk en vaderland.

Het zijn volstrekt gratuite beweringen waar het Nederlandse voetbal niets aan heeft wanneer volgend jaar in groep 2 voor kwalificatie voor het wereldkampioenschap voetbal in de Verenigde Staten de hoofdprijzen verdeeld worden. Een nederlaag tegen Noorwegen en een gelijkspel tegen Polen, onder de huidige omstandigheden van recessie in het economisch en financieel getroffen land ook al niet meer dan een tweederangs voetbalnatie, hebben de reputatie van Nederland als één van de sterkste voetballanden ter wereld in rap tempo ondermijnd.

De doorgaans hondstrouwe Oranje-supporter die het gisteravond volledig liet afweten vormt wat dat betreft een betrouwbaarder graadmeter dan de uitpuilende sponsor- en Vip-ruimten waar betaald voetbal-voorzitter Van Rooijen maar wat graag goede sier maakt met commerciële miljoenencontracten voor de KNVB, waarbij vooral op het gebied van televisie-inkomsten een fikse slag is geslagen. Toch zou de KNVB-clan eens bij zichzelf te rade moeten gaan waarom er gisteravond maar 14.000 toeschouwers in de Kuip zaten. Een dieptepunt dat zich de afgelopen decennia bij een belangrijke kwalificatiewedstrijd, ongeacht of de tegenstander nu Cyprus of Duitsland heette, niet eerder heeft voorgedaan.

Maar de Oranje-klanten zagen de bui, die zich ook letterlijk ontlaadde, blijkbaar wel hangen. Langzaam komt er een kentering in de bereidheid woekerprijzen te betalen voor toegangskaartjes voor het nationale elftal waarvan op de prestaties geen peil meer valt te trekken. Hoewel het circus Oranje gisteravond gezien het ongelooflijke aantal gemiste kansen qua amusement één van de aardiger voorstellingen gaf uit zijn afgelopen repertoire.

Opmerkelijk daarbij was dat routiniers als Marco van Basten en Ronald Koeman het boetekleed aantrokken. Beide spelers ervaren respectievelijk bij AC Milan en Barcelona vrijwel wekelijks de stress van het profvoetbal en realiseren zich als arrivé's hoe moeilijk het is om zelfs met bijzondere vaardigheden waar beide spelers over beschikken te excelleren in het qua krachtsverschil snel nivellerende internationale voetbal. Beide spelers zijn pessimistisch gestemd ten aanzien van de kansen om het WK in 1994 te bereiken.

Een mening die in schril contrast staat tot die van een aantal nieuwkomers. Het was of iedereen onder leiding van Advocaat hetzelfde lesje had leren opdreunen in de kleedkamer. “Als je de kansen ziet kun je toch niet zeggen dat we slecht hebben gevoetbald” (Rijkaard). “Zo aanvallend spelen, zo perfect spelen en zoveel kansen krijgen, dat doet toch geen ploeg ons na.” (Advocaat).

De bondscoach hield zich maar vast aan de uitslag van Engeland-Noorwegen (1-1) die nogmaals heeft bevestigd dat landen met een grote voetbalreputatie tegenwoordig de grootste moeite hebben om afstand te nemen van deelnemers die tot voor kort op het internationale podium niet of nauwelijks meetelden. “We kunnen in onze poule nog op 17 punten eindigen. Ruim voldoende om eerste of tweede te worden”, hield Advocaat de moed er maar in.

Met uitzondering van San Marino moet echter in Engeland, Turkije, Polen en Noorwegen inmiddels duidelijk zijn geworden dat Nederland tegenwoordig een te kloppen elftal heeft. Wat dat betreft hoeft Oranje zich weinig illusies te maken als het op 16 december in Izmir tegen Turkije speelt.

Pijnlijk zichtbaar was ook gisteravond in De Kuip weer dat er de laatste tijd te vaak iets mis is met het elftal van Dick Advocaat, die langzamerhand rekening moet gaan houden met druk vanuit Zeist (KNVB) en Barcelona (Cruijff). Dat hoeft niet eens openlijk te gaan, Van Basten en Koeman zijn Cruijffs ogen en oren bij Oranje. Wanneer Nederlands kansen op het WK in de Verenigde Staten nog verder gecompromitteerd worden, kun je de klok gelijk zetten op de intriges waar Advocaat de speelbal van gaat worden.

Te veel beweegt de discussie zich binnen Oranje nog rond triviale vragen of Koeman wel in één elftal met Jonk kan spelen en Bergkamp wel met Winter achter zich. Tactisch gezever waar trainers zich te nadrukkelijk aan bezondigen. Terwijl de voornaamste constatering, dat Nederland nog steeds een surplus aan kwaliteit heeft waar te weinig rendement uitkomt, gemakshalve buiten beschouwing blijft.