Engerds

Rampen halen zowel het beste als het slechtste in de mens naar boven. En het onderscheid tussen goed en kwaad blijkt kinderlijk eenvoudig, zoals eigenlijk alle grote waarheden. Wat de good guys van de bad guys scheidt is de mate van onbaatzuchtigheid in het denken en handelen. De junkie die zonder erbij na te denken een brandende flat binnenrent om er twee kinderen uit te halen, is goed. De man die met een blikje bier in de hand komt kijken hoe mensen doodgaan, slecht. En wie huiverend denkt “ik ben blij dat het mij niet is overkomen”, is gewoon een mens. En dat is in orde.

Degenen die na de herdenkingsplechtigheden van afgelopen zondag verkondigen, dat ze de aandacht van de media voor de vliegramp in de Bijlmer ”overtrokken' vinden, zijn niet in orde. “Want”, zeggen ze, “er gebeuren elke dag op de hele wereld verschrikkelijke dingen, en daar hoor je opeens niets meer over.” De geest knettert van de kortsluiting die deze engigheid teweegbrengt.

Denken in proporties als het gaat om aandacht voor leed van deze omvang. Wie dat kan, heeft een gat op de plaats waar zijn hart is verdwenen. Was het er nog, dan wisten ze dat een klap van dichtbij harder aankomt en ook dat de pijn daarvan andere pijn niet uit- maar juist insluit.

Geheime maatstaf bij hun berekening van het gewogen gemiddelde van het leed, is hun eigen ellende. Waarbij de ervaring van de werkelijkheid en relaties met mensen van vlees en bloed zijn vervangen door het obsessief volgen van de media als de bemiddelaars tussen alle dingen die buiten hen om gebeuren. Zolang de media zich houden aan hun enge regels voor een verdeling van het gewicht dat gehecht mag worden aan het leed in de wereld, zijn ze bereid zich in te houden. Maar wee je gebeente wanneer daarvan wordt afgeweken, bijvoorbeeld omdat de ramp dichtbij huis gebeurde. Niet omdat ze zo begaan zijn met de gebeurtenissen in Somalië of Joegoslavië - ze identificeren zich vooral met het leed ver weg om het leed ook inderdaad ver weg te houden - maar omdat ze vinden dat bij aandacht voor leed dichtbij, zij en hun ellende eerst aan de beurt zouden moeten zijn. Relativiteit über alles om de stinkende jaloersheid op de aandacht die de slachtoffers van een ramp krijgen mee te bedekken. En daarmee scharen vele ”weldenkende' burgers zich (onbewust maar dat is geen excuus) aan de zijde van Janmaat, die afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer hetzelfde beweerde. Het is dat ik niet zonder zonde ben, anders zou ik zeggen, stenigt hen!

    • Roel Bentz van den Berg