Cirkante bekers

In de Nederlandse supermarkt passen steeds meer verschillende produkten. Anders gezegd: de produkten worden òf gewoonweg kleiner òf zo vormgegeven dat er meer stuks op het schap passen. Een van de laatste artikelen die zo'n verandering onderging, was de ronde yoghurtbeker met een inhoud van een halve liter van Mona. Deze beker is sinds een paar maanden "cirkant', een beetje rond en een beetje vierkant. Op de plek waar eerst vier ronde bekers stonden, staan nu globaal vijf cirkante bekers. De oppervlakte wordt, aldus Mona, 23 procent beter benut.

Ruimtegebrek in de supermarkt is een typisch Nederlands probleem. In andere landen, zoals Frankrijk en de VS, zetten ze gewoon een extra hypermarket naast de megastore. Wij houden niet zo van die weidewinkels, en de supermarkten in de centra van dorpen en steden kunnen niet verder worden uitgebreid.

Producenten van levensmiddelen willen het liefst zo veel mogelijk verschillende smaakjes op het winkelschap presenteren. “Het schap is niet van elastiek”, is steevast de prozaïsche reactie van de winkelier. Vandaar dat producenten die in het gevlei willen komen bij de grootwinkelbedrijven naarstig zoeken naar produkten die zo efficiënt mogelijk met de ruimte omspringen.

Vroeger was het anders. Toen maakten producenten hun produkten liever te groot dan te klein. Dan vielen ze immers meer op tussen de concurrerende produkten. Hoe groter de facing (het gedeelte van de verpakking dat de klant ziet), hoe beter. Fabrikanten wilden allemaal een zo groot mogelijke mond opzetten in de supermarkt. Bovendien zouden domme consumenten denken dat ze meer inhoud kochten.

Door milieubezwaren tegen overdreven verpakkingen en het streven van de supermarkten een zo groot mogelijk assortiment te verkopen, komt een producent met een te grote of extravagant vormgegeven verpakking de supermarkt nu niet meer in. De filiaalhouder heeft geen zin zijn schap te verhogen omdat er toevallig een slaoliefabrikant is die zonodig zijn olie in een fles aan de man wil brengen die anderhalf keer zo hoog is als de flessen van zijn concurrenten.

De nieuwe yoghurtbeker weegt 19 gram, vijf gram meer dan de ronde voorganger, maar daar staan volgens Mona tal van voordelen tegenover. De produktie en het transport van de lege bekers kost 20 procent minder energie, claimt de fabrikant. Bij de opslag en het transport van de afgevulde bekers wordt vervolgens nog eens zo'n vijf procent energie bespaard. Verder is minder aluminium voor het deksel nodig.

Op den duur wil Mona het aluminium vervangen door polypropeen, de kunststof waarvan de beker ook is gemaakt. Want Mona streeft naar het gebruik van mono-verpakkingsmaterialen. Die zijn eenvoudiger te recyclen dan verpakkingen die uit verschillende materialen bestaan.

De winkelier moet ook blij zijn met de "Ruimte Efficiënte Beker' (REB). In de supermarkt hoeft minder vaak te worden gesjouwd om hetzelfde aantal bekers in het schap te zetten. En meer bekers op dezelfde ruimte betekent meer omzet. Mona heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt door het assortiment met een smaak uit te breiden tot veertien soorten. Daartoe werden drie smaken "gesaneerd' en vier nieuwe (onder andere biogarde met boomgaardvruchten en granen) gentroduceerd.

De zuivelchef die de REB's in de koeling zet, zal ze altijd goed, dat wil zeggen met het merk naar voren, neerzetten. Dat is iets waar Mona weer zeer content mee is. De ronde bekers worden niet altijd zo geplaatst dat het merk goed te lezen is. “Een optimale schappresentatie”, noemt Mona dat.

Het aardige van de introductie van de nieuwe Mono-verpakking is dat meteen duidelijk wordt waar Albert Heijn de biogarde haalt. Bij Mona. Toen de Mona-bekers cirkant werden, werden de bekers met Albert Heijn-biogarde opeens ook cirkant. Normaal gesproken doet Albert Heijn een beetje geheimzinnig over de herkomst van het huismerk. Meestal wordt het geleverd door de A-merkproducent die een paar decimeter verderop in het schap staat.

Beroemde voorgangers van de Monabeker die voor een aanzienlijke ruimtebesparing in de supermarkt zorgden zijn het kartonnen melk- en vruchtensappak en de aanmerkelijk kleinere dozen met geconcentreerd waspoeder. De jacht op de laatste ronde ruimtevretende produkten is begonnen. Het wachten is op vier- of cirkant beschuit.