Bloeddonor bracht aidsvirus over zonder ziekte te veroorzaken

Mensen die met HIV (het aids-veroorzakend virus) worden geïnfecteerd, worden in de helft van de gevallen binnen 7 tot 10 jaar ziek. De kans om ziek te worden neemt toe met het verloop van de tijd. Aangenomen wordt dat uiteindelijk alle HIV-besmetten (seropositieven) aids krijgen, maar zeker is dat niet. Het is onbekend of het uitblijven van de ziekte zijn oorzaak heeft in het virus of in de gesteldheid van de "gastheer'.

In Australië zijn nu zes mensen gevonden die via bloedtransfusie met HIV zijn besmet. De donor en vijf van de bloedontvangers zijn 6,8 tot 10,1 jaar na hun infectie nog ziektevrij in leven. Een andere ontvanger is overleden. Die patiënte leed aan een auto-immuunziekte en kreeg geneesmiddelen die haar afweersysteem sterk onderdrukten. Daardoor kwam haar lichaam kunstmatig in een situatie waarin het HIV vrij spel had, met fatale gevolgen.

Nu is gebleken dat mensen in normale omstandigheden niet ziek worden van dit virus, is duidelijk dat de bloeddonor kennelijk een uitzonderlijk niet-ziekmakende virusvariant heeft verspreid. De donor en zijn slachtoffers zijn zo een ideale onderzoeksgroep om te achterhalen waarom deze virusvariant niet zo virulent is en welke kenmerken van de dragers bepalen of er aids ontstaat. Wellicht kan uit moleculaire verschillen met virulentere virussen worden afgeleid waarom het de ene virusvariant ziekte veroorzaakt en de andere niet.

De donor gaf tussen januari 1977 en juli 1984 26 keer bloed. Onbekend is wanneer hij geïnfecteerd raakte. In januari 1982 infecteerde hij - achteraf gereconstrueerd - via een bloeddonatie zijn eerste slachtoffer. De groep besmetten werd gevonden onder 118 mensen die in de Australische provincie New South Wales door een bloedtransfusie een HIV-besmetting opliepen.

Tien jaar nadat hij zijn eerste slachtoffer besmette is er aan de donor, behalve dat er HIV in zijn bloed kan worden aangetoond, nog niets van de infectie te merken. Zijn aantallen CD4- en CD8-cellen zijn bijvoorbeeld nog normaal. De daling van CD4-cellen is tegenwoordig de krachtigste voorspeller voor de ontwikkeling van seropositiviteit naar aids. Ook de vijf nog levende slachtoffers van de donor hebben bijna zeven tot ruim tien jaar na hun bloedtransfusie nog volstrekt normale CD4-aantallen (The Lancet, 10 okt).