Bergkamp en Van Basten verzuimen scoren voor Oranje

ROTTERDAM, 15 OKT. Marco van Basten ontkwam er niet aan de schuld vooral bij zichzelf te zoeken. Samen met Dennis Bergkamp had hij negentig minuten lang ruimschoots de gelegenheid gehad om de snel opgelopen achterstand (0-2) om te zetten in een overwinning. Het was dat het werkpaard Peter van Vossen het alom geprezen duo redde, anders zou het Nederlands elftal nu in een nog lastiger parket hebben gezeten. In de eerste helft kreeg Van Basten twee keer de gelegenheid te scoren, na rust nog eens drie keer. Oranje begint een obsessie te worden voor de spits die in Italië Maradona's doelpuntenrecord voor buitenlandse spelers (81) heeft verbeterd. In veertien interlands trof hij één keer het net.

De gelouterde Van Basten voelde zich na afloop machteloos en moedeloos in de catacomben van De Kuip. “Ik heb nu tien wedstrijden achter elkaar redelijk gepresteerd in het Nederlands elftal, maar ik schiet ze er niet in”, merkte hij op. “Ook na vanavond ben ik enorm teleurgesteld. Als je zoveel kansen mist als ik en Dennis, heeft het voor het elftal geen nut om nog het veld op te stappen. Dan win je nooit, al speel je fantastisch. Het leek wel of de duvel ermee speelde. Dan zat de keeper er net met de punt van zijn schoen tussen, dan gebeurde er weer wat anders. En toen de bal er eindelijk in vloog (schot Bergkamp, red.), was er een overtreding begaan. Ik word hier echt heel erg moe van. En het ergste van alles is nog, dat we er nu met het oog op het WK heel slecht voor staan.”

Ook Dennis Bergkamp vroeg zich gisteravond af hoe het Nederlands elftal zich nog kan kwalificeren voor het mondiale toernooi in de Verenigde Staten. “Er zal nog heel wat moeten gebeuren. Maar aan de andere kant hebben we vanavond bewezen dat het elftal goed in elkaar zit. Een stugge tegenstander als Polen wisten we toch uit elkaar te rafelen. En je zorgt voor een hoop kansen. Dat die bal er uiteindelijk niet meer inging, deed mij een beetje aan Ajax denken. Daar maken we dit soort wedstrijden ook vaak mee.”

Bergkamp liet zich regelmatig terugvallen om de ruimte te zoeken, in plaats van de diepte voorin. Dat had als nadeel dat Wim Jonk hem niet meer kon lanceren. “We hadden afgesproken dat ik net zo zou spelen als bij Ajax”, aldus Bergkamp. “Alleen ontbrak daar nu de ruimte voor.” En dan: “Het zou toch een gemis zijn in mijn carrière als ik het WK in Amerika niet mee kan maken. De ervaring die je dan opdoet is van grote waarde voor je loopbaan.”

Nederland-Polen was een grote paradox. Aan de ene kant stond het falen van een keeper en de spitsen, aan de andere kant was het aanvalsspel soms een lust voor het oog en zorgden de nieuwelingen voor een verfrissende inbreng. Wim Jonk stond regelmatig aan de basis van een goede aanval. Hij had in totaal 98 keer balcontact, het meest van alle Nederlandse spelers. De wisselwerking met Ronald Koeman verliep naar wens. Beiden liepen elkaar niet in de weg. Van Basten over Jonk: “Hij heeft leiding gegeven aan de aanval. Wim zorgde verder dat de balcirculatie hoog bleef. Dat vond ik een pluspunt.”

Nog succesrijker dan de Volendamse stylist was Peter van Vossen. Een speler met juist heel weinig techniek, maar hij weet dit te verbloemen door een ongebreidelde werklust. “Gefeliciteerd”, had bondscoach Dick Advocaat ondanks de tragiek van het gelijke spel achteraf tegen hem gezegd. Niet in de laatste plaats vanwege zijn twee treffers - de tweede na een schot van Bergkamp en een fout van de Poolse doelman - die ervoor zorgden dat Oranje nog een sprankje hoop mag koesteren voor deelname aan het WK. Bij het eerste doelpunt nam hij veel risico door de bal niet breed te leggen op Van Basten. Dat was misschien achteraf om psychologische redenen beter geweest. Bondscoach Dick Advocaat daarover: “Ik hield mijn hart vast.” En Van Vossen zelf: “Ik zag en hoorde Marco niet, ik lette alleen op de keeper.” En verder: “Het is jammer dat we het vanavond niet hebben afgemaakt. Maar op 16 december in Turkije schieten Van Basten en Bergkamp er misschien wel vier of vijf in. Dit was een wedstrijd vol doldwaze situaties. Er zat van alles in.”