Smyslov nog even listig als altijd

TILBURG, 14 OKT. Toen Boris Goelko in het Sovjet schaakkampioenschap van 1977 voor het eerst tegen oud-wereldkampioen Vassily Smyslov moest spelen, dacht hij voor de partij: “Tegen die ouwe moet ik toch kunnen winnen”. Smyslov is inmiddels 71, maar tijdens de barragepartijen van de tweede ronde van het Interpolistoernooi liet hij zien dat hij nog weinig van zijn taktische listigheid is kwijtgeraakt. Twee keer kwam de veteraan tegen dezelfde Goelko verloren te staan. De eerste keer forceerde hij eeuwig schaak. In de tweede partij voerde hij zijn wanhoopsoffensief met zoveel aplomb dat hij zelfs het hele punt in de schoot geworpen kreeg.

De overwinning van Smyslov was niet de enige sensatie. Anatoly Karpov bewees andermaal dat versnelde speeltempo's hem danig van slag kunnen brengen en verloor op knullige wijze van Tsjernin. In de eerste partij had Karpov zijn voormalige landgenoot die nu in Boedapest woont volledig overspeeld. In wederzijdse tijdnood werd de volgende stelling bereikt.

Tijd voor een snelschaaktrucje, zal Tsjernin gedacht hebben en hij speelde 53...Kd6+. Karpov zag inderdaad niet dat hij schaak stond en speelde à tempo 54.De5+. Als een echte snelschaker sloeg Tsjernin de witte koning, maar dat mag niet bij rapid-partijen. Wel kreeg hij vanwege Karpovs onreglementaire zet twee minuten extra bedenktijd en moest de ongelukkig Karpov een zet met zijn dame doen omdat hij die aangeraakt had. De enige mogelijkheid was 54.De7+ en de rest laat zich raden. In de tweede partij hield Tsjernin keurig de deur dicht en kwalificeerde hij zich voor de derde ronde.

Gezien zijn huidige plaats op de wereldranglijst kon de winst van Jeroen Piket op Speelman moeilijk sensationeel genoemd worden, maar het gemak waarmee hij de Engelsman in de tweede partij vanuit het niets plotseling overspeelde was zeker indrukwekkend. Piket voegde zich hiermee bij Jan Timman die zich al rechtstreeks gekwalificeerd had, en komt uit tegen Kortsjnoi. Timman speelt tegen Svesjnikov, die niet te klagen had over de medewerking van zijn tegenstander Lputian.

Zoals bij traditionele schaaktoernooien de dagen waarop de afgebroken partijen uitgespeeld worden met enige vermoeidheid aangeduid worden als kliekjesdagen, zo zijn de dagen waarop bij knock-out competities de beslissingen worden afgedwongen ongetwijfeld bedoeld als toetjesdagen. Opgejaagd door tijdgebrek en wurgende spanning wringen de spelers zich letterlijk en figuurlijk in allerlei bochten en vormen zo het levende bewijs dat schaken ook een kijksport kan zijn. Aan dit soort taferelen was ook gisteren weer geenszins gebrek, maar optimaal genieten is er voor de toeschouwers in Tilburg nog niet bij. Door het grote aantal deelnemers is de hen toebedeelde ruimte niet al te ruim en de afstand tot de borden is te groot om de partijen goed te volgen. Vanaf zaterdag, wanneer het aantal spelers geslonken zal zijn tot zestien, zullen de partijen weer als vanouds met behulp van demonstratieborden van commentaar voorzien worden. Misschien komt dan ook die meneer terug die gisteren speciaal een vrije dag had genomen maar al na weinige minuten zwaar teleurgesteld het gebouw weer verliet.

Naast spectaculaire uitschakelingen, zoals bijvoorbeeld ook die van de geplaatste Poloegajevski tegen de jonge Oezbeek Serper, miste deze ontgoochelde bezoeker ook enkele fraaie staaltjes van vakmanschap in het snelschaken. Zo denderde Joesoepov tot twee keer toe over Goldin heen en toonde ook Adams, de winnaar van het grote rapid-toernooi in Brussel deze zomer, hoe spijkerhard hij in deze specialiteit is. Beljavski, toch niet echt een onervaren speler, werd in eerste partij vanuit een mindere stelling dusdanig te grazen genomen dat hij in de tweede partij weinig zinnigs meer presteerde.

Een aantal favorieten dat de laatste dagen in moeilijkheden leek plaatste zich alsnog vrij simpel voor de derde ronde. Short ondervond weinig weerstand van een plotseling opmerkelijk timide Rogers. Gelfand moest heel wat meer werk verzetten tegen Rozentalis, maar in de tweede barrage liep alles toch opeens op rolletjes. Sjirov had eigenlijk een vrije middag. Eerst stuurde Oll met wit op een snelle remise af. Daarna ijlde hij in de tweede partij in een theoretische variant naar een verloren stelling, dacht twintig minuten na en gaf op.

ZIE DIAGRAM