Patiënten eisen snel opheldering HIV-bloed

ROTTERDAM, 14 OKT. De Nederlandse vereniging van hemofiliepatiënten (NVHP) eist een onafhankelijk onderzoek naar de achtergronden van de besmetting met aids die zich in de periode 1982 tot 1986 heeft voorgedaan bij mensen met hemofilie. De vereniging doet dat naar aanleiding van een artikel in het weekblad Elsevier van deze week.

In dat artikel wordt gesteld dat met name het Centraal Laboratorium van de Bloedtransfusiedienst (CLB) van het Nederlandse Rode Kruis in Amsterdam schuld heeft aan de dood of aanstaande dood van hemofiliepatiënten. Volgens Elsevier dragen ongeveer 170 hemofilie-patiënten van de in totaal 1.200 het virus. Bij bijna veertig zou zich al aids hebben ontwikkeld. Zij zijn volgens Elsevier in het begin van de jaren tachtig onnodig geïnfecteerd en wijt dat aan "eindeloos vergaderen, chauvinisme, wetenschappelijk conservatisme en commerciële belangen'. Het is, meent het weekblad, de vraag of de gang van zaken in Nederland "wezenlijk anders is dan in Frankrijk', waar eerder dit jaar een omvangrijk schandaal aan het licht kwam. Het Centre National de Transfusion Sanguine, een organisatie die vergelijkbaar is met het CLB, heeft halverwege de jaren tachtig bloedprodukten gedistribueerd waarvan bekend was dat ze waren besmet met het aidsvirus (HIV).

Voor de NVHP staat vast dat de Nederlandse overheid een verbod op import begin 1983 achterwege liet, op een moment dat moest worden aangenomen dat "de niet verhitte produkten zeer waarschijnlijk waren besmet met het aidsvirus'. Ook wijst de vereniging er op dat in Nederland mogelijk te laat is overgeschakeld op door hitte behandelde stollingsprodukten en het "ontbreken van dwingende aanwijzingen hiertoe van de zijde van de overheid' toen al vast stond dat deze produkten in elk geval geen virus meer bevatten.

Elsevier stelt, dat het CLB pas op 3 juni 1985 het onverhitte produkt van de markt haalde, drie jaar nadat een Amerikaans bedrijf de nieuwe techniek had gepubliceerd, twee jaar na het begin van onderhandelingen met het Amerikaanse bedrijf en een jaar nadat duidelijk was dat het aidsvirus, althans in het laboratorium door verhitting kon worden gedood. Het blad rekent voor dat "enkele tientallen en wellicht zo'n zeventig hemofilie-patiënten seropositief zijn geworden door onverhit Nederlands bloedprodukt, in de tijd dat er een veilig Amerikaans alternatief voorhanden was'. Bovendien zouden er enkele maaanden overheen zijn gegaan voordat de beschikbaarheid van de aidstest "zich vertaalde in het eindprodukt'.

In een reactie stelt het CLB dat het klinische bewijs voor het vrij van virus maken van het bloedprodukt door verhtting pas in 1985 kwam. “Patiënten nieuwe geneesmiddelen toedienen of in dit geval een stollingspreperaat op basis van geruchten en onbevestigde verwachtingen wordt Nederland in het algemeen als onverantwoord gezien en is bovendien onwettig,” aldus de directie van het CLB.