Felle kritiek van Quayle op karakter van Bill Clinton

WASHINGTON, 14 OKT. De Amerikaanse vice-president, Dan Quayle, heeft gisteren tijdens een debat het karakter van de Democratische presidentskandidaat, Bill Clinton, hard aangevallen. Daarmee gaf hij de toon aan voor de Republikeinse strategie in de laatste paar weken van de campagne.

“Gelooft u echt dat Clinton de waarheid vertelt? Vertrouwt u Clinton als uw president?”, vroeg hij nadrukkelijk aan het televisiepubliek aan het einde van het debat met twee andere vice-presidentskandidaten.

Met zijn herhaald uitgesproken twijfel over Clintons karakter gaf hij een voorzet voor een mogelijke aanval van Bush tijdens het volgende presidentiële debat, komende donderdag. Kiezers hebben nog steeds twijfels over het karakter van Clinton maar het is laat om veel van hen nog naar het Republikeinse kamp te halen. Het is niet de eerste keer dat Quayle wordt gebruikt voor proefbalonnetjes. Toch moeten weinig kiezers van mening veranderd zijn op grond van de discussie gisteren. De eerste vluchtige peilingen gaven dat al aan.

Het debat tussen Quayle, Democratisch vicepresidentskandidaat Gore en onafhankelijk vice-presidentskandidaat Stockdale was aanzienlijk levendiger dan de dubbele presidentiële persconferentie van afgelopen zondag. Er was maar een voorzitter, die ook de vragen stelde. De kandidaten hadden ook de gelegenheid om onderling te discussiëren. Soms schreeuwden de kandidaten door elkaar en met name Quayle herhaalde zichzelf vaak. “Het was geweldig om te zien. Maar het moet interessanter zijn geweest voor wie van het politieke spel houden dan voor degenen die zich zorgen maken over problemen en oplossingen wensen”, zei commentator David Broder.

De derde vice-presidentskandidaat, admiraal b.d. James Stockdale, diende als achtergrondkoor van Gesundes Volksempfinden bij het treffen tussen Gore en Quayle. “Ik denk dat Amerika nu ziet waarom de natie in een patstelling verkeert”, zei hij vlak na een felle uitwisseling tussen beide andere kandidaten. “Ik ben er een uit de niet-professionele categorie die het een verschrikkelijke situatie vindt en iemand als (onafhankelijk kandidaat) Ross Perot moet het kunnen oplossen en daarom werk ik voor hem.”

De oude militair die acht jaar lang in krijgsgevangenschap in Noord-Vietnam heeft gezeten, sprak hortend en bleek niet veel van de besproken vraagstukken af te weten. Stockdale had als admiraal b.d. wel enig Koot-en-Bie-gehalte, kwam weinig aan het woord en antwoordde soms met: “Ik ben door mijn munitie heen” of “Ik heb hier niets meer aan toe te voegen”. Hij viel vooral Gore aan op diens voorgenomen defensiebezuinigingen en milieu-uitgaven (“fanatici gaan te ver met die dingen”). Het is de vraag of hij zijn stellingname heeft gecoördineerd met Perot, die meer defensiebezuinigingen dan Clinton voorstaat.

In het dagelijkse leven schrijft Stockdale bij het conservatieve Hoover-instituut een boek over de Stoïcijnse filosoof Epictetus aan het begin van de jaartelling. Voor kiezers moet zijn optreden duidelijk maken dat Perot zich nog niet serieus heeft bekommerd om zijn medewerkers. Stockdale was aanvankelijk bedoeld als tijdelijke invaller bij gebrek aan alternatief. Het maakt de onafhankelijke kandidaat Perot minder verkiesbaar. Toch bleek de onhandige stijl van Stockdale bij op de televisie ondervraagde mensen uit het publiek wel in de smaak te vallen. Aan senator Al Gore, die gisteren eenzaam boven de twee andere deelnemers uitstak, werd door sommigen zijn gepolijste optreden verweten, want dat maakte hem juist tot een echt politicus.

Gore opende al meteen de aanval met zijn opmerking dat hij Quayle niet met Kennedy zou vergelijken als Quayle zijn baas Bush niet met president Truman zou gelijkstellen. Hij moest zijn boek over het milieu verdedigen, dat beide andere kandidaten hadden gelezen. Hij richtte de aandacht telkens weer op de slechte toestand van de economie. Abortus en het radicaal rechtse partijprogramma van de Republikeinen liet hij ook ruim aan bod komen. Quayle was met zijn soms duidelijk demagogische aanvallen wat kwajongensachtig, zeker niet presidentieel. Hij verzon belastingverhogingen die Clinton niet heeft voorbereid en wreef Gore zelfs ten onrechte een mondiaal Marshallplan van 100 miljard dollar aan. Sommigen zullen Quayles middelmatige optreden als overwinning uitleggen, omdat de verwachtingen niet hoog waren gesteld.