Econoom berekent kosten uitgestelde zwangerschap

UTRECHT, 14 OKT. De kosten van vruchtwaterpunctie en vlokkentesten zullen tot het jaar 2000 met zeven miljoen gulden extra stijgen doordat een groeiend aantal vrouwen de eerste zwangerschap uitstelt. De kosten van reageerbuisbevruchting zal om dezelfde reden met elf miljoen toenemen en het aantal keizersnedes, dat naar verwachting toeneemt van 6,6 tot 7 procent, zal vier miljoen extra kosten.

Dit zijn slechts enkele van de kosten verbonden aan het uitgestelde ouderschap, die de econoom prof.dr. J.J. Siegers vandaag presenteerde op het symposium "Een slimme meid wil haar zwangerschap op tijd'. Siegers berekende voorts de kosten verbonden aan het toenemend aantal meerlingen als gevolg van het gebruik van voortplantingstechnieken en van de hogere leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen. Vorig jaar werden daardoor honderd extra drielingen geboren, van wie eenderde op de neonatale intensive care units terecht kwam. Extra kosten: ruim zes miljoen. De 700 extra tweelingen kostten 6 miljoen, de extra vier- en vijflingen circa één miljoen.

De econoom becijferde ook de kosten verbonden aan het groeiend aantal vrouwen dat voor haar 74ste borstkanker krijgt - een kans die toeneemt als het eerste kind later wordt geboren. Voor de vrouwen die in 1960 zijn geboren, moet volgens Siegers 27 miljoen meer worden uitgegeven aan de behandeling van borstkanker dan voor de vrouwen die in 1950 werden geboren. Natuurlijk, zegt Siegers, zijn de emotionele kosten veel belangrijker dan wat je in geld kunt uitdrukken. Toch hebben deze berekeningen zin, meent hij, omdat de extra kosten gemakkelijk te vermijden zijn door het aantrekkelijker te maken voor vrouwen om hun eerste kind op jonge leeftijd te krijgen.

Zoals de Utrechtse gynaecoloog prof.dr. E.R. te Velde vorig jaar stelde in zijn oratie Zwanger worden in de 21ste eeuw: steeds later, steeds kunstmatiger, hebben Nederlandse vrouwen in de afgelopen twintig jaar het krijgen van hun eerste kind met gemiddeld drie jaar uitgesteld tot 27,6 jaar. Een ongewenste trend, aldus de organisatoren van het symposium in het Academisch Ziekenhuis Utrecht. Daarom spraken wetenschappers, werkgevers, vakbond en politici vandaag over de vraag hoe het moederschap op jongere leeftijd aantrekkelijker kan worden gemaakt.

Ook uit medisch oogpunt is dit wenselijk. Niet alleen neemt met de leeftijd de vruchtbaarheid af, ook daalt de kans op een gezond kind. De kans op meerlingen, een te vroeg geboren kind of een kind met aangeboren afwijkingen neemt bij hogere leeftijd toe. Volgens de kinderarts dr. S.P. Verloove worden deze problemen in de medische wereld nog vaak ontkend. “Niet bij iedereen die boven haar 35ste het eerste kind krijgt, gaat het mis. Maar landelijk verdubbelt het aantal problemen van twee tot vier procent.” Verloove meent dat de risico's van later ouderschap beter bekend moeten worden gemaakt. Maar voorlichting alleen is onvoldoende. “Er moeten vooral ook betere voorzieningen komen voor man en vrouw om een gezin te combineren met een baan.”

De demograaf drs. G.C.N. Beets stelde met Verloove het boek Een slimme meid regelt haar zwangerschap op tijd samen. In deze bundel, die zij hebben aangeboden aan staatssecretaris Ter Veld (sociale zaken), zijn de gevolgen van later ouderschap op medisch en sociaal gebied beschreven. Beets signaleert dat het aantal vrouwen dat kinderloos blijft is toegenomen van 6 à 9 tot 10 à 17 procent. Hij vraagt zich af of vrouwen die geen kind krijgen een vrije keuze kunnen maken. “Wij willen vrouwen niet terugsturen naar het aanrecht. Maar de meesten krijgen toch kinderkriebels en dan kan het te laat zijn zodat ze onvrijwillig kinderloos blijven. Het wordt tijd voor een Postbus 51 folder over uitgesteld ouderschap.”