Boetes geëist tegen boeren die oormerken niet gebruiken

LEEUWARDEN, 14 OKT. Een geldboete van 750 gulden voor drie boeren uit Grouw, Bolsward en Idsegahuizum, die op 18 september runderen zonder oormerken op de veemarkt in Leeuwarden aanvoerden. Dat was gisteren de eis van officier van justitie mr. H.P. Dankmeijer voor de rechtbank van Leeuwarden.

De boeren boden de kalveren opzettelijk zonder merken aan om een proefproces uit te lokken. De veehouders hebben principiële bezwaren tegen het prikken van de gele flappen in de kalveroren. De plastic oormerken zijn wettelijk verplicht en vervangen de vroegere schetsen (het "natekenen' van het vlekkenpatroon van de koeien) als registratie en identificatiemiddel van runderen.

Volgens de drie boeren zou het aanbrengen van de kunststof flappen (twee in elk oor) pijnlijk zijn voor het dier en in bepaalde gevallen met ontstekingen gepaard gaan. De officier van justitie bracht daar gisteren tegenin dat het I en R-systeem (identificatie en registratie) in het belang is van de consument omdat dieren met ziektes gemakkelijker traceerbaar zijn door toepassing van het oormerk. Schetsen is volgens hem fraudegevoelig en ineffectief.

Mooi zijn de oormerken weliswaar niet, aldus de officier, “maar daarmee is het systeem niet onaanvaardbaar. Een lelijke, onnatuurlijke en pijnlijke ingreep kan best gerechtvaardigd zijn.” Gewetensbezwaren horen volgens hem niet thuis in het strafrecht, maar in het staatsrecht.

De advokaat van de drie boeren, mr. M. Moszkowics sr., beklemtoonde dat de drie verdachten op een biologisch-dynamische, "natuur- en diervriendelijke manier', de veeteelt uitoefenen en principieel tegen het aanbrengen van oormerken zijn. Volgens Moszkowics wordt 10 à 12 procent van geoormerkte runderen, in totaal 100.000 koeien, ziek als gevolg van het inbrengen van de oormerken.

De advocaat bepleitte ontslag van rechtsvervolging voor zijn cliënten omdat er in de rundveeregistratie geen ontsnappingsclausule is, terwijl de staatssecretaris in overleg met de vaste kamercommissie landbouw heeft aangekondigd de mogelijkheid van gewetensbezwaren naar voren te brengen. “Mijn cliënten mogen niet de dupe worden van een lacune in de rundveeregistratie, namelijk het ontbreken van erkenning van gewetensbezwaren. Het feit dat op parlementair en ministerieel niveau over de erkenning van gewetensbezwaren wordt gesproken geeft al aan dat deze materie in beweging is.”

Dr. F.J. Grommers, dierenarts en lid van de vakgroep bedrijfsdiergeneeskunde van de faculteit diergeneeskunde van de Rijksuniversiteit Utrecht, die als getuige-deskundige was opgeroepen door de verdediging, betoogde dat schetsen, zeker als het een uitzondering blijft voor een beperkte groep boeren, een uitstekend alternatief is voor oormerken. Hij achtte nader onderzoek naar de mogelijke lichamelijke schade voor kalveren nodig.

Adjunct-directeur C.J. Janmaat van de veterinaire dienst van het ministerie van landbouw noemde het I en R-systeem "uniek' en waterdicht. Van wezenlijk belang is volgens hem dat de runderen door de gele flap van de geboorte tot de slacht traceerbaar zijn via een computerregistratie. Moszkowitz bracht daar tegenin dat oormerken wel degelijk gevoelig zijn voor fraude. Uitspraak volgt op 27 oktober.