Navo bezorgd over tactische kernwapens op schepen

BRUSSEL, 13 OKT. De NAVO maakt zich ongerust over de terugtrekking van de tactische kernwapens van de Russische oorlogsschepen. Verscheidene landen hebben de laatste weken in Moskou opheldering gevraagd over de vraag of, en zo ja in hoeverre, de kernwapens voor de korte afstand al zijn weggehaald van de marineschepen. Op die vraag “hebben wij nog geen bevredigend antwoord gevonden”, aldus een woordvoerder van de verdragsorganisatie.

Een jaar geleden besloot de Sovjet-Unie alle kernwapens van marineschepen weg te halen na een gelijksoortig besluit van de Verenigde Staten, dat ook de vernietiging van alle te land gestationeerde tactische kernwapens omvatte. De Amerikanen kondigden in september 1991 aan dat de 367 kruisraketten aan boord van oppervlakteschepen en onderzeeërs en de nucleaire dieptebommen buiten gebruik zouden worden gesteld. Een maand later nam Sovjet-president Gorbatsjov een soortgelijke beslissing, die later door de Russische president, Boris Jeltsin, werd overgenomen. Een tijdschema heeft Moskou nooit genoemd. Het volstond met de mededeling dat de beslissing zo snel mogelijk zou worden uitgevoerd.

De VS lieten in juli van dit jaar weten dat de terugtrekking van hun tactische kernwapens ter zee een feit was. Rusland liet daarna weten dat het de controle had over alle tactische kernwapens, ook die welke oorspronkelijk in ander republieken waren gestationeerd. Maar over de kernwapens op schepen werd niets gezegd. De verwachting is dat de ministers van defensie van de NAVO-landen, die volgende week vergaderen in Schotland, hun tevredenheid zullen uitspreken over de ontmanteling van de te land gestationeerde tactische kernwapens van de Russen, maar zich verontrust zullen tonen over de wapens op schepen.

De NAVO heeft wel de verzekering gekregen van de Oekraïne, dat dit land alle op zijn grondgebied gestationeerde kernwapens zal ontmantelen en dat het het non-proliferatieverdrag, dat verspreiding van kernwapens moet tegengaan, zal ondertekenen. De Amerikaanse onder-minister van buitenlandse zaken belast met veiligheidszaken, Frank Wisner, heeft dit gisteren, na afloop van een bezoek aan een aantal voormalige Sovjet-republieken, in Brussel laten weten.

Over de positie van de Oekraïne waren twijfels gerezen, omdat dit land recentelijk te kennen gaf naar een gezamenlijke Oekraïens-Russische controle te streven over de strategische kernwapens. Een hoge NAVO-diplomaat zei gisteren: “De Amerikanen schijnen de verzekering te hebben gekregen dat de Oekraïne er zeker niet op uit is operationele controle over deze wapens te behouden - en dat is iets waarover iedereen zich de meeste zorgen maakte.”

Tijdens de bijeenkomst van Nuclear Planning Group volgende week in het Schotse Gleneagles zullen de ministers van defensie zich voorts buigen over de kwestie van mogelijke deelname van de NAVO aan vredesoperaties in het voormalige Joegoslavië. (Reuter, AFP)