Mino Martinazzoli; Een integer eeuwig verliezer

ROME, 13 OKT. Twee jaar terug zei de zestigjarige Mino Martinazzoli dat hij zich binnen een jaar zou terugtrekken uit de politiek. Nu is deze zwijgzame advocaat gekozen in wat nog steeds geldt als de machtigste post in Italië: secretaris van de christen-democratische partij.

Skeptici zeggen dat Martinazzoli daarmee het symbool bij uitstek is van een oude politieke garde die niet wil erkennen dat haar laatste uur heeft geslagen. Maar hij hoort bij het selecte groepje politieke veteranen zonder lijken in de kast. Hij is nooit betrokken geweest bij een corruptie-affaire. Hij heeft zich steeds verre gehouden van de interne partijtwisten die het land zo vaak hebben verlamd en die vaak met een greep in de schatkist werden opgelost. En zijn politieke machtsbasis is Brescia, een rijke industriestad in het noorden, zonder de geur van stemmenkoperij en vreedzame samenleving met de mafia die rondom zoveel politici uit het zuiden hangt.

Dat Martinazzoli om deze kwalificaties is gekozen, illustreert meteen de problemen van de christen-democratische partij (DC). Na de vernedering bij de lokale verkiezingen vorige maand in Mantua was de partij gedwongen iemand van zijn kaliber te kiezen. Martinazzoli leek een eeuwige verliezer: kandidaat-premier, kandidaat-president, kandidaat-partijleider. “Ik heb een onweerstaanbare neiging om te falen en ben alleen geen kandidaat voor het pausschap geweest”, zegt hij graag schertsend. Maar nu heeft de zwaar onder druk staande DC haar redding aan hem toevertrouwd.

De nationale raad van de partij benoemde hem gisteren zonder enige discussie, in een stemming bij acclamatie. Dat was een unicum, maar de christen-democraten hebben haast en kunnen zich naar buiten toe geen tekenen van verdeeldheid veroorloven. Het schip zinkt.

De nieuwe partijleider moet twee lekken stoppen. Hij moet proberen de massale overstap van DC-kiezers naar de protestpartij Lega Nord te stuiten, en daarbij helpt het dat hij uit Brescia komt. Bovendien moet hij Mario Segni neutraliseren, de leider van een gematigde-protestbeweging die heeft gedreigd met zijn talrijke aanhangers op te stappen als de DC zich niet snel ingrijpend vernieuwt.

In zijn eerste, korte toespraak als partijleider heeft Martinazzoli zich op de vlakte gehouden. We moeten beginnen aan een morele vernieuwing, maar daarbij oppassen voor al te radicale ingrepen, zei hij. De voormalige minister van justitie maakte duidelijk dat hij het optreden van de rechters tegen corrupte politici steunt, en pleitte voor een nieuw systeem van partijfinanciering. Veel corrupte politici hebben zich verdedigd door te zeggen dat het geld naar de partij is gegaan.

Martinazzoli's politieke carrière is vrij laat begonnen, op 37-jarige leeftijd, toen hij provinciaal secretaris van de DC werd. Zijn faam als oncorrumpeerbaar en integer politicus heeft hij in 1976 gemaakt, toen hij de parlementaire commissie leidde die onderzoek deed naar het Lockheed-schandaal.

Ondanks zijn voorliefde voor opera-aria's, voor de grappa en voor vrouwen geldt als Martinazzoli als een melancholiek man, in zichzelf gekeerd, gereserveerd. Hij laat zich niet snel in de kaart kijken. Daarom kan pas in de loop van de komende maanden blijken of de partij hem als façade gebruikt om de onwil tot echte verandering te maskeren, of onder zijn leiding bereid is tot een grote schoonmaak.

    • Marc Leijendekker