Lubbers brengt "Maastricht' aan de man

MAASTRICHT, 13 OKT. Naarmate de avond vorderde en premier Lubbers meer vanuit de zaal werd uitgedaagd om nauwkeurig de voordelen van "Maastricht' te definiëren, werden zijn woorden trefzekerder en werd het applaus luider. Aan het einde van deze eerste van twaalf door de regering georganiseerde discussieavonden over het verdrag over de Europese Unie werd hij zelfs met enig gejuich beloond. In het Maastrichtse Provinciehuis zou de premier gisteravond uiteindelijk zelfs winnaar zijn geworden in een referendum, waar leden van de Socialistiese Partij in de zaal met grote borden op aandrongen, in de hoop dat het verdrag dan zou worden weggevaagd.

De grote paradox, waarmee wij aan het einde van deze eeuw te maken hebben, zei Lubbers, “is dat wij enerzijds steeds meer problemen van grensoverschrijdende aard, zoals milieuvervuiling, moeten oplossen en anderzijds als politici verantwoordelijkheid terug moeten leggen bij de burgers, anders komen ze te ver van het bestuur af te staan”. Enerzijds meer internationale samenwerking en overdracht van bevoegdheden, anderzijds meer besluitvorming op het niveau van de direct betrokkenen. “Het gaat hier niet om een of-of situatie, maar om en-en”, aldus de premier.

De bijeenkomst in het Limburgse Provinciehuis stond model voor soortgelijke bijeenkomsten in alle provincies de komende weken. De commissaris van de koningin speelt altijd de rol van gastheer of forumvoorzitter. Telkens is er een lid van het kabinet en er doen plaatselijke politici, andere grootheden en journalisten mee, in dit eerste geval respectievelijk het Euro-parlementslid M. Oomen-Ruijten, de econoom prof.dr. C. de Neubourg en de EG-correspondent van de Zuidoost Pers, J. Wijnen. De Limburgse gouverneur opende de bijeenkomst, die verder werd voorgezeten door prof. dr. J.Cohen, rector-magnificus van de Maastrichtse universiteit.

Eigenlijk, zo betoogde de premier halverwege de avond, kon je niet vóór of tégen Maastricht zijn. Want waar was je dan voor of tegen? “Maastricht is een ontwikkeling, een noodzakelijk avontuur, dat je open en eerlijk met elkaar aangaat, dat je stap-voor-stap doet en waarbij je niet precies weet waar je in de toekomst uitkomt. Je spreekt alleen af dat je het op democratische wijze doet. Er zijn hier mensen, die zeggen: Europa ja, maar niet op deze manier. Ja, zo kan ik er nog wel een paar bedenken.”

Hij reageerde met deze stellingname niet alleen op demonstranten voor de deur en in de zaal, maar hij ging ook in op de opvatting van De Neubourg, dat de discussie over "Maastricht' steeds slecht was voorbereid en dat deze ook veel te laat kwam.

De premier legde de nadruk vooral op de onvermijdelijkheid van "Maastricht' als follow-up van de vooraf gegane integratie: na de ene markt moet de ene munt er ook komen, na de economische integratie is grotere politieke integratie noodzaak, met de open grenzen moet je ook zaken als criminaliteitsbestrijding gemeenschappelijk regelen. Mevrouw Oomen zette in op de stelling dat door "Maastricht' Europese integratie geen romantisch ideaal meer is, maar “een politiek tweerichtingsverkeer” wordt tussen politici en burgers. EG-correspondent Wijnen bestreed dat de zondebok voor al het slechts dat laatstelijk aan de EG wordt toegeschreven in Brussel zit: de Europese Commissie. Door deze actie tegen Brussel in de hand te werken in plaats van haar te ontzenuwen, hebben de politici zelf het wantrouwen tegen Europa en dus tegen het verdrag van Maastricht versterkt, aldus Wijnen.

De vragen uit de zaal waren, behalve die van een woordvoerder van de SP, meer informatief dan kritisch en bij de borrel na afloop was de stemming zelfs vrolijk te noemen. Of de voorlichtingsavond had zijn doel bereikt - Maastricht aan de man brengen - of er waren voornamelijk voorstanders op af gekomen.

    • Rob Meines