In noord-Bosniëworden duizenden mensen verdreven

ZAGREB, KOTOS VAROS, 13 OKT. In het noorden van Bosnië wordt volgens ooggetuigen opnieuw een grootscheepse "etnische zuivering' voltrokken in gebieden die de afgelopen week door de Serviërs zijn veroverd. De Serviërs beweren nu het hele gebied rond de stad Gradacac in handen te hebben.

Volgens buitenlandse journalisten, die dit weekeinde in de streek rond Kotor Varos, 35 kilometer ten zuidoosten van Banja Luka, zijn geweest, worden duizenden moslims en Kroaten uit hun dorpen verdreven. Er is sprake van de systematische verwoesting van dorpen. De plaatselijke Servische autoriteiten hebben in gesprekken met de journalisten ontkend dat de moslims en Kroaten worden verdreven in het kader van een "etnische zuivering', maar tegelijkertijd toegegeven dat de inwoners van de dorpen moeten verdwijnen “omdat met alle middelen het verzet (tegen de Servische overheersing) moet worden gebroken”.

Van de nederzetting Jakotina, een gemeente van één door moslims en vijf door Kroaten bewoonde gehuchten, staan nog slechts drie huizen overeind. Van de oorspronkelijke achthonderd inwoners bevinden zich er nog zestien in Jakotina, allen Kroatische vrouwen; ze worden bewaakt door Serviërs en zullen de komende dagen ook moeten vertrekken. Volgens de Servische commandant zijn op drie na alle huizen verwoest “omdat er zich sluipschutters bevonden”. “We vernietigen hun schuilplaatsen, opdat ze (de Kroaten en moslims) niet terug kunnen komen. We hebben de regels van de guerrilla overgenomen. Onze eenheden zitten in elk bos en achter elk stuk struikgewas”, aldus de commandant.

Volgens de Serviërs controleren zij nu een brede corridor die de verbinding vormt van Servië en de door Serviërs beheerste gebieden in het oosten en noordoosten van Bosnië met westelijk Bosnië en Krajina in Kroatië. Alleen om de stad Gradacac wordt nog heftig gevochten. Volgens radio Sarajevo werd de stad gisteren acht uur lang gebombardeerd door de Serviërs; daarbij zouden 4500 artilleriegranaten op de stad zijn afgevuurd. Er vielen vijftien doden en dertig gewonden.

De speciale VN-rapporteur over de mensenrechten in ex-Joegoslavië, Tadeusz Mazowiecki, heeft gisteren in Zagreb de Europese landen “een schandalige onverschilligheid” verweten ten aanzien van het lot van de vluchtelingen in Joegoslavië. Europa, zo zei hij gisteren in Zagreb, heeft geëist dat de gevangenkampen in Bosnië worden gesloten toen het bestaan van die kampen deze zomer bekend werd, maar hetzelfde Europa heeft nagelaten zich te bekommeren om de mensen die na de sluiting van die kampen op vrije voeten kwamen. “Het is een schandaal dat we allemaal hebben geroepen dat de kampen dicht moeten en dat er nu niet genoeg bereidheid bestaat deze mensen op te nemen. Deze mensen kunnen niet terug naar hun huizen. Ik moet zeggen: het is een alarmerende toestand”, aldus Mazowiecki. Honderdduizenden vluchtelingen bevinden zich in levensgevaar nu de winter nadert. “Als er geen oplossing komt, zullen ze sterven.” (Reuter, AP, AFP)