Geschil VS en EG over handel niet bijgelegd

BRUSSEL, 13 OKT. De Verenigde Staten en de EG zijn er gisteren in Brussel niet in geslaagd om hun handelsgeschillen bij te leggen en een doorbraak te forceren in de GATT-onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel. Toch wilden woordvoerders van beide partijen na afloop van de gesprekken niet spreken over een mislukking. “We hebben goede vooruitgang geboekt en we hebben de kloof kunnen versmallen”, aldus de woordvoerder van EG-commissaris Andriessen.

Afgesproken is dat ambtenaren de komende dagen “technisch werk” zullen verrichten. Op een nog niet vastgestelde datum zullen EG-landbouwcommissaris MacSharry en de Amerikaanse landbouwminister Madigan opnieuw om de tafel gaan zitten. EG-commissaris Andriessen (externe betrekkingen) en de speciale handelsafgevaardigde van de VS, Hills, zullen komend weekeinde weer met elkaar spreken, in de marge van een conferentie in het Canadese Toronto.

Inhoudelijk werd gisteren geen enkele indicatie gegeven over het verloop van de onderhandelingen, die zondagochtend al waren begonnen. De VS en de EG zijn de grootste handelsblokken die deelnemen aan de zogenoemde Uruguay-ronde in het kader van de GATT (Algemene overeenkomst inzake tarieven en handel). De Uruguay-ronde ging zes jaar geleden van start en had eigenlijk twee jaar geleden al moeten worden afrond. Maar de controverse tussen de EG en de VS over met name landbouwsubsidies staat tot dusver een GATT-akkoord in de weg.

De opzet van de bijeenkomst van de afgelopen dagen in Brussel was om tot een vergelijk te komen en daarmee alsnog uitzicht te bieden op een GATT-akkoord vóór de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november. Bush zou zo'n succes goed kunnen gebruiken en volgens sommige waarnemers kan een GATT-akkoord wel worden vergeten als de Democraten de verkiezingen winnen. Of die opzet nu nog haalbaar is, was gisteravond onduidelijk. Wel zei de woordvoerder van Andriessen dat het streven er nog steeds op is gericht om voor het eind van het jaar een GATT-akkoord tot stand te brengen.

In de Amerikaans-Europese gesprekken ging het sinds zondag over onderwerpen als liberalisering van het dienstenverkeer, tarieven en toegang tot markten. Maar de nadruk lag op de landbouw. De EG verzet zich fel tegen door Amerika gesteunde voorstellen om de export van landbouwprodukten met 24 procent te verminderen. Ook wil Brussel niet dat er wordt getornd aan de mogelijkheid om de boeren directe inkomenssteun te geven. Directe inkomensteun (ter compensatie van forse prijsdalingen) is een essentieel onderdeel van de hervorming van het EG-landbouwbeleid, waartoe in mei werd besloten. Ook spraken MacSharry en Madigan over hun conflict over soja.

Frankrijk, de grootste concurrent van de VS op de wereldgraanmarkt, heeft de afgelopen tijd grote druk uitgeoefend op Brussel om geen concessies te doen aan de Amerikanen. De Franse graanboeren hebben deze zomer al fel geprotesteerd tegen de hervorming van het landbouwbeleid omdat zij daardoor worden gedwongen een deel van hun grond braak te leggen. Onlangs is de Franse minister van landbouw Mermaz vervangen.