Gerald Vanenburg heeft een streep gezet onder verleden; Situatie rond Oranje duidelijk opgeklaard voor PSV-vedette

NOORDWIJK, 13 OKT. De interlandcarrière van Gerald Vanenburg kende in tien jaar tijd een uiterst grillig verloop. Als Ajacied maakte hij op 14 april 1982 zijn debuut in de vriendschappelijke ontmoeting met Griekenland. Sindsdien kwam hij nog veertig keer uit voor het nationale elftal, maar soms verdween zijn naam door allerlei oorzaken jarenlang uit de selectie. Zo werd hij tussen 1984 en maart 1986 nimmer opgeroepen. Na het WK in 1990 bleef zijn inbreng beperkt tot wat invalbeurten. Blessures of gebrek aan vorm waren daarvan de oorzaak. Voor het EK in Zweden viel Vanenburg om onbegrijpelijke redenen buiten de boot. Bij PSV presteerde hij goed. Andere factoren bewogen bondscoach Rinus Michels ertoe om hem buiten de selectie te laten. Hij zou niet goed "liggen' bij de collega-internationals en de opmerking van Vanenburg dat hij thuishoorde in Oranje, was eveneens tegen het zere been van de inmiddels afgezwaaide Generaal.

In een tv-programma eiste de dribbelaar onlangs opnieuw een basisplaats als hij geselecteerd zou worden. Geprikkeld als hij was door het feit dat hij ondanks zijn goede vorm niet meemocht naar Noorwegen. De nederlaag in Oslo werkte echter in zijn voordeel. In zijn zoektocht naar alternatieven knoopte bondscoach Dick Advocaat een gesprek aan met Vanenburg en werden alle fricties van de laatste jaren uitgesproken. “Dat greep ook terug naar het WK in Italië, al maakte Advocaat toen geen deel uit van de technische staf,” herinnert Vanenburg zich aan het mondiale toernooi waarop hij slechts een helft speelde, in de openingswedstrijd tegen Egypte. Daarna kreeg hij geen kans meer om zich te revancheren. “Er zijn toen dingen gebeurd die niet hoorden”, hult hij zich enigszins in nevelen over wat er zich destijds heeft afgespeeld.

De mededeling dat Vanenburg onlangs heeft gebroken met zijn zaakwaarnemer Bob Heerkens, moet Advocaat deugd hebben gedaan. De vertrouwensman, die ook op zeer goede voet staat met PSV-manager Kees Ploegsma, begeleidde de nu 28-jarige voetbalprof al vanaf zijn periode bij Ajax. Heerkens werd weleens verweten dat hij bij voortduring geforceerde pogingen deed om Vanenburg te laten uitgroeien tot een leidinggevende voetballer. De manier waarop de rechterflankspeler vorig seizoen probeerde weg te komen uit Eindhoven, zal ook zijn scenario zijn geweest. Kritiek leveren op PSV om een levenslang contract in de prullenmand te doen belanden, dat bedenkt een vriendelijk ventje als Vanenburg niet zelf.

De poging om de succesvolle voetballer, die acht landstitels won, vijf KNVB-bekers, een Europees kampioenschap en een Europa Cup, te slijten in Italië mislukten overigens. Vanenburg heeft nu een streep gezet onder het verleden. Hij wil op eigen benen staan. Zijn persoonlijke ontwikkeling heeft het stadium van volwassenwording bereikt. “Ik wil niet afgeven op Bob Heerkens. Ik heb nog nooit een gulden aan die man hoeven te betalen. Maar ik ga nu steeds meer zaken zelf doen. Ik ben ouder geworden. Ik leef wat bewuster, dat komt ook doordat ik vader ben geworden van een dochter. Van Basten en Rijkaard hebben gelijk als ze zeggen dat je als voetballer eigenlijk kunt volstaan met een juridisch specialist op het gebied van arbeidscontracten. Als er nu een club zou komen, kan ik zelf de onderhandelingen voeren. In principe zit ik nog voor vier jaar aan PSV vast. En daarna krijg ik nog 27 jaar doorbetaald. Maar zeg nooit, nooit.”

Bij PSV moest Vanenburg zichzelf dit seizoen opnieuw motiveren, nadat hij geestelijk al afscheid had genomen van de landskampioen. Maar door de komst van de nieuwe trainer Hans Westerhof ging hem dat gemakkelijk af. “Ik speelde tien, elf jaar in Nederland. Dan wil je weleens wat anders, een buitenlands avontuur. Bij PSV liep het bovendien een beetje stroef. Maar Westerhof heeft ervoor gezorgd dat de bezieling terug is. Mede door hem draait het elftal over het algemeen fantastisch. We bezitten nu het vermogen om in de laatste 20, 25 minuten van de wedstrijd een tegenstander kapot te maken. We hebben in het veld meer voor elkaar over.”

Het machtsvertoon dat PSV de eerste zeven competitiewedstrijden etaleerde, werd slechts even afgeremd door Feyenoord. Romario werkte daar ongewild aan mee door kansen en een strafschop te missen. “Ik vroeg nog hoe hij zich voelde. Maar Romario wilde die strafschop graag zelf nemen. Hij heeft er nu een stuk of drie gemist. De volgende penalty zal ik wel weer nemen. Hoewel Erwin Koeman en Gica Popescu de penalty ook goed beheersen.”

De afgelopen twee jaar werd Vanenburg drie keer geopereerd aan zijn knie. Het begon met opgerekte banden, vervolgens was er een stuk kraakbeen beschadigd en de laatste keer ging het om een "gewone' meniscusoperatie. In de loop der jaren heeft hij bijna alle bekende therapeuten op sportgebied met een bezoek vereerd. “Je praat over topsport. Je doet er alles aan om weer fit te worden. Dan krijg je nog weleens een adresje van iemand. Ik ben lang geleden ook bij Ted Troost geweest. Die maakte m'n hele lichaam los. Na de afgelopen zomervakantie heb ik mijn knie vijf keer in Den Haag laten behandelen. Ik ben nu vrijwel blessurevrij.”

In sommige Nederlandse stadions wordt Vanenburg nog weleens uitgejoeld om zijn stemgeluid. Met name de supporters van Ajax kunnen daar geen genoeg van krijgen. Het slachtoffer lijkt er niet wakker van te liggen. “Ze hadden me ook voor aap uit kunnen maken. Juul Ellerman wordt weer gepest met zijn grote oren. Zo weten ze op iedereen wel wat aan te merken. De ene keer raakt je dat, de andere keer niet. Soms put ik er extra kracht uit. Zoals tegen Ajax bij die voorzet op Wim Kieft waaruit een doelpunt ontstond.”

Het is lang geleden dat Gerald Vanenburg plezier beleefde aan een interland. Zelfs het Europees kampioenschap in '88, toen hij vooral schitterde tegen West-Duitsland, ervoer hij anders dan het winnen van de Europa Cup in dat jaar. “Dat had te maken met mijn inbreng. Ik ben in het Nederlands elftal meestal een verbindingsspeler. Ik moet de voorhoede aan de gang zien te krijgen. Bij PSV ben ik de spelmaker vanaf de rechterflank.”

Mocht Ruud Gullit zich weer beschikbaar stellen dan kan Vanenburg voor de volgende interland tegen Turkije opnieuw buiten de boot vallen. Dick Advocaat heeft de gewezen aanvoerder van Oranje al een basisplaats beloofd als hij zich meldt. “Ik zie het wel. Ik moet gewoon zorgen dat ik in vorm ben. Ik speel nu erg constant, al heb ik niet het idee dat het beter gaat dan drie jaar geleden. Ik profiteer een beetje van de progressie die PSV doormaakt. Gullit is nog steeds een fantastische voetballer. Ik heb hem dan ook beslist niet afgeschreven voor het Nederlands elftal,” aldus Vanenburg over zijn nog steeds onzekere toekomst als international.

    • Erik Oudshoorn