Spasski kan niet meer iedere partij op volle kracht spelen

AMSTERDAM, 12 OKT. Het eind komt in zicht van de match die Bobby Fischer en Boris Spasski in Belgrado spelen. Zaterdag won Fischer de zeventiende partij, waardoor hij met 7-3 voor kwam. Gisteren had Fischer zwart en werd het remise. Spasski lijdt aan stress en totale uitputting, is ons de laatste weken herhaaldelijk verzekerd. Het zal wel waar zijn. Hij is het niet meer gewend om iedere partij op volle kracht te spelen en zijn spel maakt een matte indruk.

Zaterdag koos Fischer tegen Spasski's Siciliaanse verdediging een ongebruikelijke variant. Hij had het één keer eerder gedaan, in 1970. Spasski had er ervaring mee, omdat hij het als witspeler ook wel eens op deze manier heeft gedaan, maar hij kwam toch niet goed te staan. Het vooruitzicht om passief af te wachten wat Fischer hem aan kon doen, beviel hem niet en op de twintigste zet deed hij een riskante uitbraakpoging, waarvan hij de consequenties waarschijnlijk niet nauwkeurig had berekend. Fischer kreeg een voordelig eindspel, dat hij op een aardige manier won. Na eerst een stuk te hebben veroverd moest hij zich in vliegende vaart met de koning naar de koningsvleugel haasten, om daar Spasski in een matnet te vangen, net voordat die remise zou kunnen forceren door de laatste witte pion te elimineren.

Gisteren speelde Fischer, kennelijk tevreden met één winstpunt in het weekeinde, met zwart weer eens aangenomen damegambiet. Er zijn vele manieren om deze opening scherp aan te pakken, maar Spasski volhardt in de variant met snelle dameruil. Na vijftien zetten was de algemene verwachting dat het wel weer eens een heel saaie partij zou kunnen worden, en die verwachting werd niet beschaamd.

Wit Fischer-Zwart Spasski, zeventiende partij.

1. e2-e4 c7-c5 2. Pb1-c3 Pb8-c6 3. Pg1-e2 Dit wordt wel de kameleon genoemd. Wit kijkt eerst welke variant van het Siciliaans zwart wil spelen, en beslist dan of hij open spel met d4 of gesloten spel met g3 verkiest. 3...e7-e6 4. g2-g3 d7-d5 5. e4xd5 e6xd5 6. Lf1-g2 d5-d4 Na 6...Pf6 moet zwart rekening houden met 7. d4, wat Fischer in Rovinj/Zagreb 1970 tegen Bertok speelde. 7. Pc3-d5 Pg8-f6 8. Pe2-f4 Pf6xd5 9. Pf4xd5 Lf8-d6 10. 0-0 0-0 11. d2-d3 Lc8-e6 12. Pd5-f4 Le6-f5 13. h2-h3 Ta8-b8 14. Lc1-d2 Tf8-e8 15. Tf1-e1 Te8xe1+ 16. Dd1xe1 Dd8-d7 17. g3-g4 Tb8-e8 18. De1-d1 Ld6xf4 Een van zijn lopers moet hij opgeven. Wit staat iets beter. 19. Ld2xf4 Lf5-e6 20. Dd1-f3 Pc6-b4 Dit leidt tenslotte tot een eindspel waarin wit duidelijk voordeel heeft. Passief afwachten was niet aantrekkelijk, maar toch beter. 21. Df3xb7 Pb4xc2 22. Ta1-c1 Dd7xb7 23. Lg2xb7 Pc2-b4 24. Lb7-e4 Le6xa2

Nu zou 25. Txc5 Lb1 niets zijn voor wit. 25. Lf4-d2 Maar hierna is zwart in grote problemen. Hij kan pion c5 niet dekken. 25...La2-d5 26. Le4xd5 Pb4xd5 27. Tc1xc5 Pd5-b6 28. Kg1-f1 f7-f6 29. Tc5-a5 Te8-e7 Zwart heeft twee zwakke pionnen, op den duur moet hij materiaal verliezen. 30. Ld2-b4 Te7-d7 31. Lb4-c5 Kg8-f7 32. Kf1-e2 g7-g5 33. Ke2-f3 Kf7-g6 34. Kf3-e4 h7-h5 35. Lc5xd4 Td7-e7+ 36. Ke4-f3 h5-h4 37. Ld4-c5 Te7-e1 38. Ta5xa7 Pb6-d5 39. Lc5-f8 Te1-e8 40. Lf8-d6 Te8-e6 41. Ta7-d7 Pd5-b6 42. Td7-d8 Pb6-d5 43. b2-b4 Te6-e1 44. b4-b5 Te1-b1 45. Td8-b8 Tb1-b3 46. Kf3-e4 Pd5-c3+ 47. Ke4-d4 Pc3xb5+ 48. Kd4-c4 Tb3-c3+ 49. Kc4xb5 Tc3xd3 Ook nu wit een stuk gewonnen heeft, is het nog niet duidelijk. Zwart kan nog hopen alle witte pionnen te elimineren. 50. Kb5-c6 Td3xh3 51. Kc6-d5 Th3-f3 52. Kd5-e6 Tf3xf2 53. Tb8-g8+ Kg6-h7 54. Ke6-f7 Net op tijd. Na 54...f5 wint wit met 55. Tg7+ Kh6 56. Tg6+ Kh7 57. Tf6 54...Tf2-a2 55. Tg8-g7+ Kh7-h6 56. Ld6-f8 Ta2-a7+ 57. Kf7xf6 Ta7-a6+ 58. Kf6-f7 Zwart gaf op.

Wit Spasski-Zwart Fischer, achttiende partij.

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 d5xc4 3. Pg1-f3 a7-a6 4. e2-e3 Pg8-f6 5. Lf1xc4 e7-e6 6. 0-0 c7-c5 7. d4xc5 Dd8xd1 8. Tf1xd1 Lf8xc5 9. Pb1-d2 0-0 10. a2-a3 In de vorige partijen speelde Spasski het steeds met b3. 10... b7-b5 11. Lc4-e2 Lc8-b7 12. b2-b4 La5-e7 13. Lc1-b2 Pb8-d7 14. Ta1-c1 Het is niet veel, het voordeel dat wit hier heeft. Wit blijft bijna de hele partij iets beter staan, maar in ernstig gevaar komt zwart nooit. 14...Tf8-c8 15. Pd2-b3 Tc8xc1 16. Td1xc1 Ta8-c8 17. Tc1xc8+ Lb7xc8 18. Pf3-d4 Pd7-b8 19. Le2-f3 Kg8-f8 20. Pb3-a5 Le7-d6 21. Pd4-b3 e6-e5 22. Pb3-c5 Kf8-e7 23. h2-h3 Pf6-d7 24. Pc5-d3 f7-f6 25. Lf3-e4 g7-g6 26. f2-f4 e5xf4 27. e3xf4 Pd7-b6 28. Pa5-b7 Ld6-c7 29. Pb7-c5 Pb6-c4 30. Lb2-c1 Pb8-d7 31. Kg1-f1 Pd7xc5 32. Pd3xc5 Lc7-b6 33. Le4-d3 Lb6xc5 34. b4xc5 Lc8-e6 35. Kf1-f2 Ke7-d7 36. Ld3xc4 Le6xc4 Remise.

    • Hans Ree