Parijs beroept zich op principe van "vitaal belang'

PARIJS, 12 OKT. Twee Franse ministers, Roland Dumas van Buitenlandse Zaken en Jean-Pierre Soisson van Landbouw, hebben gisteravond voor de Franse televisie verklaard dat Parijs zich zal beroepen op een "vitaal belang' als Europa in een eventueel Gatt-akkoord op landbouwgebied te veel concessies doet aan de VS. Volgens het zogenoemde "compromis van Luxemburg' uit 1967 ziet de EG-ministerraad af van besluitvorming als een lidstaat haar "vitale belang' inroept.

Sprekend over de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Commissie, die gisteren in Brussel begonnen, zei minister Soisson gisteravond op de tv: “Ik ben niet bereid maatregelen te accepteren die tegen de vitale belangen van de Franse landbouw ingaan”. Minister Dumas zei tezelfdertijd op een andere zender: “Wij willen werkelijk een akkoord over de wereldhandel, maar dat kan niet worden gesloten ten nadele van vitale belangen.”

In de Uruquay-ronde van het Gatt-overleg hebben de Verenigde Staten twee eisen aan de Europese Gemeenschap gesteld die voor de Franse regering onaanvaardbaar zijn: vermindering van de Europese graanexport van 22 miljoen ton tot 13 miljoen ton en verlaging van de produktie van oliehoudende zaden (o.a. soja) van 13 tot 7 miljoen ton. Frankrijk is na de Verenigde Staten de grootste graanexporteur ter wereld.

Parijs vreest dat de EG-partners bereid zijn tot een akkoord met de Verenigde Staten als Washington te elfder ure met belangrijke concessies komt op andere gebieden (diensten, intellectueel eigendom) die in de Uruguay-ronde aan de orde zijn. Volgens de Franse regering heeft Washington plotseling haast omdat president Bush de stemmen van de Amerikaanse boeren wil veilig stellen in de strijd om het presidentschap met de Democratische kandidaat Bill Clinton. “Europa moet zich niet moet onderwerpen aan de Amerikaanse verkiezingskalender”, zei Dumas gisteravond.

Frankrijk heeft zijn eigen verkiezingskalender. Volgend jaar maart zijn er algemene verkiezingen. De impopulaire socialisten willen de boeren niet tegen zich in het harnas jagen. Parijs stemde eerder dit jaar in met een hervorming van het Europese landbouwbeleid die door een groot deel van de Franse boeren nog steeds wordt afgewezen. Woensdag houden de Franse boeren een "stil protest' tegen de nieuwe Europese politiek, mede om eisen voor inkomenscompensatie kracht bij te zetten.

Het eventuele resultaat van het overleg in Brussel zal woensdag worden voorgelegd aan de permanente vertegenwoordigers (ambassadeurs) van de EG-lidstaten in Brussel. Afhankelijk van de uitkomst van de besprekingen zal dan, twee dagen voor de ingelaste Europese Raad in Birmingham, blijken of Parijs een veto zal laten horen, hetgeen een nieuwe crisis in de EG zou veroorzaken. Soisson zei gisteravond dat de beslissing over een beroep op het "vitale belang' zal worden genomen door president Mitterrand.

    • Jan Gerritsen