Palestijnen schorten actie op na Israelische consessies

TEL AVIV, 12 OKT. De Palestijnse gevangenen die twee weken geleden in hongerstaking zijn gegaan, hebben gistermiddag hun staking voor een week opgeschort.

Onder druk van de door de hongerstaking bewerkstelligde opleving van de intifadah in de bezette gebieden hebben de Israelische autoriteiten een aantal eisen van de gevangenen ingewilligd. Van de naleving van het akkoord zal het volgens Palestijnse bronnen in Jeruzalem afhangen of er een definitief einde komt aan de hongerstaking. De Palestijnse gevangenen krijgen betere medische voorwaarden, mogen naar de Jordaanse en Syrische tv kijken en vaker bezoek ontvangen. Voor zover bekend heeft Israel geen concessies gedaan inzake de behandeling van gevaarlijk geachte Palestijnse gevangenen.

Jeruzalem heeft zich ten aanzien van enkele eisen van de hongerstakers soepel opgesteld uit vrees dat aanhoudende onlusten in bezet gebied tot een Palestijnse boycot kunnen leiden van het op 21 oktober te hervatten vredesoverleg in Washington. Bij het vredesoverleg betrokken Palestijnen in Oost-Jeruzalem spraken gisteren de hoop uit dat het niet zover zal komen, maar wezen er gelijktijdig op dat het voor de Palestijnse delegatie heel moeilijk zal zijn tegen de Palestijnse oppositie in onder de gegeven omstandigheden naar Washington te gaan.

Het afgelopen weekeinde is het in de Gazastrook, op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem tot ernstige incidenten gekomen tussen Palestijnen die voor de hongerstakers demonstreerden en Israelische troepen. Vooral in de Gazastrook namen de demonstraties weer vormen aan die volgens UNRWA-woordvoerders in Gaza deden denken aan het Palestijnse massaprotest bij het begin van de opstand in december 1987. Volgens Palestijnse bronnen zijn de afgelopen twee weken bij onlusten in de bezette gebieden ongeveer 400 Palestijnen gewond, terwijl zes Palestijnen in die periode werden gedood.

Gistermiddag werd in de Gazastrook een 45-jarige Israeliër in een joodse nederzetting met een houweel doodgeslagen.

Premier Yitzhak Rabin achtte de situatie zo ernstig, dat hij gisteren een bliksembezoek aan de Gazastrook bracht. Bij terugkomst verklaarde hij dat Israel alle wettelijke maatregelen - uitgaansverboden, afsluitingen, verhoogde militaire activiteit - zal nemen om de onrust de kop in te drukken. Eind vorige week werden met het oog op escalatie van de onrust al aanzienlijke troepenversterkingen naar de Gazastrook gestuurd.

Rabin schreef de uitbarsting van het Palestijnse geweld toe aan Palestijnse frustraties over een mogelijke toenadering tussen Israel en Syrië in het vredesproces. Ministers en commentatoren waren echter overwegend van mening dat de hongerstaking in de eerste plaats is opgezet door Palestijnse organisaties die tegen voortzetting van het vredesproces zijn. Palestijnse woordvoerders in Jeruzalem en door de Israelische televisie geïnterviewde Palestijnse gevangenen ontkenden dat ten stelligste. Volgens hen ging het uitsluitend om verbetering van hun behandeling in de gevangenissen, in het bijzonder voor verlichting van het lot van Palestijnse gevangenen die in twee gevangenissen in ondergrondse cellen worden vastgehouden.

    • Salomon Bouman