Nog geen doorbraak in overleg EG en VS; Frankrijk dreigt met een veto over Gatt-akkoord

BRUSSEL, 12 OKT. De Verenigde Staten en de EG zijn er gisteren niet in geslaagd een doorbraak te bereiken in de Gatt-onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel. Frankrijk heeft grote druk uitgeoefend om niet toe te geven aan de Amerikaanse eisen op het gebied van de landbouw en dreigt met een veto.

De VS en de EG hebben hun gesprekken vandaag voortgezet. Inhoudelijk zijn gisteren en vanochtend geen mededelingen gedaan over het verloop van de onderhandelingen.

De Franse regering dreigt een veto uit te spreken over een eventueel Gatt-akkoord tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten als dit belangrijke Europese concessies op het gebied van de landbouwpolitiek bevat.

Woordvoerders van de Europese Commissie wilden vanochtend geen commentaar geven op een bericht in de Financial Times dat de Franse president Mitterrand heeft gedreigd met een boycot van de extra EG-top, komende vrijdag in Birmingham, indien belangen van de Franse graanboeren worden geschaad door een eventueel akkoord met de VS. De Europese Commissie voert namens de EG de besprekingen met de Amerikanen. “Onze taak is om een politiek akkoord te schetsen”, aldus een woordvoerder.

Waarnemers noemen de huidige onderhandelingen de laatste mogelijkheid om vóór de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november een Gatt-akkoord tot stand te brengen. Zouden de EG en de VS vandaag of morgen niet nader tot elkaar komen, dan is er geen zicht meer op een gunstige afloop van de zogeheten Uruguay-ronde, de Gatt-onderhandelingen die zes jaar geleden begonnen en die eigenlijk al twee jaar geleden met een veelomvattend handelsakkoord hadden moeten worden bekroond.

De gesprekken begonnen gisterochtend op het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel. Daar zat landbouwcommissaris Ray Macsharry om de tafel met de Amerikaanse landbouwminister Edward Madigan, terwijl EG-commissaris Andriessen onderhandelde met de speciale Amerikaanse handelsafgevaardigde Carla Hills over onderwerpen als liberalisering van het dienstenverkeer en toegang tot elkaars markten.

Landbouwcommissaris MacSharry sprak gisteravond over gesprekken in een “hartelijke” sfeer, maar hij wilde niet zeggen of er vooruitgang wordt geboekt. “We zoeken naar verschillende formules”, aldus de commissaris. Zijn Amerikaanse tegenspeler Madigan beperkte zich tot de mededeling dat “we vandaag hebben gewerkt en morgen opnieuw aan het werk zullen gaan”.

De landbouw vormt het belangrijkste obstakel in de onderhandelingen. De discussies concentreren zich daarbij op twee zaken. De EG verzet zich fel tegen voorstellen, opgesteld door het secretariaat van de GATT en gesteund door de VS, om de export van landbouwprodukten met 24 procent te verminderen. En de EG wil dat een Gatt-akkoord het verstrekken van inkomenstoeslagen aan de Europese boeren ongemoeid laat. Het systeem van directe inkomenssteun werd afgelopen voorjaar geïntroduceerd toen de EG-lidstaten het eens werden over ingrijpende hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid. Die hervorming brengt onder andere een forse daling van de graanprijzen met zich mee.

    • Wim Brummelman