De term 'stress' heeft voor iedereen een andere betekenis

Dokument: Stress op het werk, Ned.1, 22.59-23.34u.

Stress. Iedereen gebruikt de term en geeft er bovendien een andere betekenis aan. De Dikke van Dale spreekt van een 'toestand, waarin het evenwicht van de bio-fysiologische functies in het lichaam is verstoord door te grote lichamelijke of geestelijke spanning en die bepaalde afweermechanismen in werking doet komen'. Maar voor degenen die werkelijk met stress te kampen hebben, heeft de naaste omgeving vaak maar één woord: zeurkousen.

Ook de makers Jos Withagen en Michiel Linders van de documentaire Stress op het werk slagen er in 35 minuten niet in duidelijk te maken wat stress nu eigenlijk inhoudt. Tussen neus en lippen door valt de term overspannen. Een volgende genterviewde meent dat stress ernstige lichamelijke pijnen kan veroorzaken. En professor Koolhaas van de Rijksuniversiteit in Groningen is ervan overtuigd dat stress de hormoonspiegel doet veranderen.

Stress op het werk is minder algemeen dan de titel doet vermoeden. De documentaire richt zich voornamelijk op een project in het Waterlandziekenhuis in Purmerend om de arbeidsomstandigheden te verbeteren. De overstap naar andere bedrijfstakken wordt niet gemaakt. Alleen Hans van Breukelen, keeper van het Nederlands voetbalelftal, mag zich uitspreken over de stress die tijdens de Europese Kampioenschappen in Zweden ontstond.

Van de klachten van verpleegkundigen kijkt niemand - hoe triest dat ook is - meer op. Nederland weet inmiddels dat het tillen van zware patiënten een grote fysieke belasting vormt en dat de hoge werkdruk in de gezondheidszorg zijn emotionele tol eist. “Als er een jongere sterft op de afdeling, dan neem ik dat mee naar huis en dan raak ik dat niet een, twee, drie kwijt”, zegt een verpleegkundige. Gedwongen door de hoge werkdruk gaat ze binnenkort minder dagen per week werken. Ze weigert naar een andere, rustiger afdeling te verhuizen. “Het team hier is veel te leuk.”

Bij keeper Hans van Breukelen wordt de stress niet ingegeven door een te hoge werkdruk maar door prestatiedrang. Over de Europese Kampioenschappen vertelt hij: “Op zo'n moment moet je presteren. Voetbal en stress liggen dan in elkaars verlengde.” Van Breukelen heeft echter de oplossing bij de hand. “Dan denk ik: "Dit heb ik graag gewild, hier heb ik alles voor gedaan en nu moet het lukken'. Zo kun je stress voor jezelf uitleggen.” Wellicht een oplossing die voor Van Breukelen zelf zijn vruchten afwerpt, maar voor verpleegkundigen met stress een lachertje.

    • Yaël Vinckx