Benelux: geef burger beter toezicht op besluitvorming in EG

BRUSSEL, 12 OKT. De Benelux-landen hebben dit weekeinde een aantal concrete suggesties gedaan om het vertrouwen van de burger in "Europa' te herstellen.

Zo moet de Europese burger een klachtrecht bij een speciale "communautaire bemiddelaar' in Brussel krijgen. Ook moet de burger recht op toegang krijgen tot die informatie waarmee in Brussel de besluiten worden genomen.

Een verklaring van deze strekking werd zaterdagochtend door België, Nederland en Luxemburg aangenomen, in de marge van de bijeenkomst van socialistische partij- en regeringsleiders in Brussel. Het idee om de Europese ministerraden openbaar te maken lijkt een stille dood gestorven.

De kleine lidstaten van de EG sluiten met hun concrete suggesties voor "meer transparantie' en "meer democratie' aan bij de koers die het Britse voorzitterschap voor de top van Europese regeringsleiders in Birmingham eind deze week heeft uitgestippeld. In hun "aide-memoire' voor de top waarschuwen de kleine lidstaten echter voor dreigende verwatering van het EG-recht, verstoring van het evenwicht tussen de EG-instellingen en aantasting van het initiatiefrecht van de Commissie. Volgens de Benelux loopt de Gemeenschap dat risico als er teveel nadruk wordt gelegd op het principe van "subsidiariteit' voor Brussel; de plicht om principieel terughoudend te zijn met wetgeving en zoveel mogelijk over te laten aan landelijke of regionale overheden.

In de aanloop naar de top zijn verschillende voorstellen gedaan om de macht van de Commissie te beperken. Zo is voorgesteld de Commissie te verplichten om in een vroeg stadium de lidstaten te consulteren, voordat het initiatieven neemt voor regelgeving. De kleinere lidstaten vrezen zo buitenspel te komen. De belangrijkste beslissingen zouden dan buiten de formele zittingen van de Raad van Ministers om genomen worden, hoofdzakelijk in onderonsjes met de grotere lidstaten.

De Benelux zegt dat de top van Birmingham vooral de "twijfels en zorgen' bij de publieke opinie weg moet nemen. Maar de vorming van de monetaire unie moet in Birmingham worden bevestigd. De oplossingen die worden gekozen om tegemoet te komen aan Groot-Brittannië en Denemarken, waar de opstand tegen "Maastricht' het felst is, kunnen in de ogen van de Benelux alleen een overgangskarakter hebben. Het zal daarbij gaan om een verklarend protocol of annex bij het verdrag waarin precies wordt uitgelegd hoe inmenging door Brussel in nationale aangelegenheden wordt voorkomen.

Om de Europese besluitvorming doorzichtiger en beter controleerbaar te maken, suggereert de Benelux de nationale parlementen beter te laten samenwerken met het Europese parlement. Naar het voorbeeld van de Nederlandse wet openbaarheid van bestuur dienen er “zo snel mogelijk concrete maatregelen” te worden genomen om de toegang van de burger tot de Europese besluitvorming te vergroten.

    • Folkert Jensma