Al voordat overeenstemming er is; Frans veto bedreigt Gatt-overeenkomst

BRUSSEL/PARIJS, 12 OKT. Frankrijk dreigt een eventuele handelsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten te treffen met een veto. De Franse houding kan de Europese topconferentie die vrijdag in Birmingham wordt gehouden ingrijpend beïnvloeden.

Onderhandelaars van de VS en de EG slaagden er gisteren in Brussel niet in om een doorbraak te forceren in de GATT-onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel. Beide partijen hebben hun gesprekken vandaag voortgezet. Inhoudelijk zijn gisteren en vanochtend geen mededelingen gedaan over het verloop van de onderhandelingen.

Frankrijk heeft in het weekeinde grote politieke druk uitgeoefend om te voorkomen dat de EG-onderhandelaars, de Europese commissarissen Andriessen en MacSharry, toegeven aan de Amerikaanse eisen op het gebied van de landbouw. Als een eventueel GATT-akkoord toch belangrijke Europese concessies bevat op het gebied van de landbouwpolitiek zal de Franse regering zich beroepen op een "vitaal belang', zo verklaarden de Franse ministers Dumas (buitenlandse zaken) en Soisson (landbouw) gisteravond voor de Franse televisie. Het feit dat de VS plotseling haast tonen met het bereiken van een akkoord is slecht gevallen bij de Fransen. “Europa moet zich niet onderwerpen aan de Amerikaanse verkiezingskalender”, zei Dumas.

Als in Brussel een overeenkomst wordt bereikt die Frankrijk als enige wil tegenhouden, zal het onderwerp ter sprake komen op de ingelaste top in Birmingham. In beginsel drukken de regeringsleiders geen besluit door als een lid een vitaal belang inroept. Onderhandelaar MacSharry heeft al gezegd dat voor goedkeuring van een GATT-overeenkomst unanimiteit nodig is, hoewel formeel gesproken EG-ministers over handelsovereenkomsten met meerderheid kunnen beslissen.

Op de ingelaste top in Brimingham moet eigenlijk worden gesproken over de manier waarop het in verschillende landen levende wantrouwen tegen het Verdrag van Maastricht kan worden weggenomen. De Benelux-landen hebben dit weekeinde in een memorandum duidelijk gemaakt dat zij willen voorkomen dat daarbij de Europese Gemeenschap wordt aangetast. Zij doen zelf een aantal concrete suggesties om het vertrouwen van de burger in "Europa' te herstellen. Het ging om een routine-bijeenkomst van de Benelux ter voorbereiding van de komende Europese Raad in Birmingham.

De leiders van socialistische partijen in Europa, die dit weekeinde ook in Brussel bijeenkwamen, verklaarden dat er in Birmingham vooral over de economie van Europa moet worden gesproken: met name over de werkloosheid en de monetaire instabiliteit.