Ziekenhuis verrast provincie met schuldeis en schulden

UTRECHT, 10 OKT. Gedeputeerden Staten van de provincie Utrecht zijn “zeer verrast” door een schuldeis van de ING-bank voor de aflossing van een lening die is verstrekt aan het Medisch Centrum Berg en Bosch in Bilthoven. Bovendien heeft het ziekenhuis, geheel tegen de regels in, midden vorig jaar een bedrag van 40 miljoen gulden geleend van de ING-bank zonder daarvoor de vereiste toestemming te vragen van de provincie, die borg staat voor leningen. Het Utrechtse provinciebestuur heeft eind vorige week van de bank een claim gekregen van 3,3 miljoen gulden. Het betreft het laatste deel van een oude schuld die per 30 september in zijn geheel afbetaald had moeten zijn.

Het provinciebestuur van Utrecht heeft het bestuur van het Medisch Centrum Berg en Bosch in Bilthoven opheldering gevraagd over het financieel beleid, zo bevestigt gedeputeerde T. Poortenaar-Sikkema. De stichting Berg en Bosch heeft haar niet eerder op de hoogte gebracht van financiële problemen. Poortenaar vraagt zich af waar de geleende veertig miljoen gulden is gebleven als het ziekenhuis nu al niet meer aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Een faillissement van het ziekenhuis zou een unicum in de Nederlandse gezondheidszorg zijn.

De stichting exploiteert onder meer het ziekenhuis Berg en Bosch, dat 120 bedden telt en op de nominatie staat om in 1995 gesloten te worden. Eind september adviseerde het College voor Ziekenhuisvoorzieningen echter aan staatssecretaris Simons (volksgezondheid) dat een beslissing inzake sluiting nog niet genomen kan worden wegens juridische, financiële en bestuurlijke problemen.

Op het ruim 40 hectare metende terrein van Berg en Bosch zijn in de loop der jaren allerlei instellingen op het gebied van de gezondheidszorg verschenen, die soms nauw verbonden zijn met het ziekenhuis. “Het is gewoon een bord spaghetti”, zegt een ingewijde. Volgens secretaris drs W. Meijer van het College voor Ziekenhuisvoorzieningen is in het geheel niet duidelijk “welke stichting over welke vierkante meters beschikt”. Die duidelijkheid is nodig omdat de overheid bij een beddenreductie ook moet aangeven op welke onderdelen dat betrekking heeft.

Algemeen directeur B.J. Krouwel van het medisch centrum is tevens directeur van de antroposofische Willem Zeylmans van Emmichovenkliniek, die 45 bedden telt, de onlangs geopende psychiatrische Bernard Lievegoedkliniek met tien bedden, de Europese Botbank en het Diabetes Centrum. Krouwel was vrijdag niet bereikbaar voor commentaar.

Sinds 1990, toen de provincie Berg en Bosch sluiting in het vooruitzicht stelde, is een facilitair bedrijf gevormd waarvan Krouwel eveneens directeur is. Dit bedrijf, waar zo'n honderd mensen werken, verleent diensten aan de diverse instellingen op het ziekenhuisterrein inzake beheer, administratie en inkoop. Een poging om op het terrein samen met de verzekeraar Ohra een privé-kliniek te vestigen mislukte.

Sluiting van het algemeen ziekenhuis brengt ook het voortbestaan van het facilitair bedrijf in gevaar. Niettemin zou de komst van nieuwe instellingen het draagvlak voor het facilitair bedrijf kunnen verbreden, zodat de exploitatieproblemen slechts tijdelijk zouden zijn.

Het ziekenhuis Berg en Bosch maakt al jaren lang een verlies van twee à drie miljoen gulden. Volgens waarnemers zou de uitgestrektheid van het terrein een van de voornaamste obstakels zijn voor een rendabele exploitatie. “Met al die verspreide gebouwtjes en barakken krijg je het logistiek-technisch niet rond”, zegt een ziekenhuisdirecteur. “Je zou er een bulldozer overheen moeten halen en dan één goede kliniek moeten bouwen.”

Voorts worden vraagtekens geplaatst bij de voortdurende financiering door de ING-bank. Als mogelijke verklaring wordt gewezen op de antroposofische achtergrond van een aantal voormalige topbestuurders van de NMB-bank, die met de Postbankgroep in de ING-bank is opgegaan.

    • Bert Determeijer