Oneigenlijk gepraat over een aanvoerder

NOORDWIJK, 10 OKT. Twee wedstrijden als verantwoordelijk bondscoach en twee nederlagen. Er zijn in het internationale voetbal voorbeelden van minder zware overtredingen waardoor trainers de laan uit zijn gestuurd. Maar de KNVB heeft zich qua concessies en financiën dermate sterk aan Dick Advocaat gebonden dat die discussie bij Oranje nog niet aan de orde is. Advocaat ligt goed bij de spelers, volgt trouw het door zijn voorganger Rinus Michels uitgestippelde spoor, waarbij de volstrekt idiote situatie dat hij op het moment suprême tijdens het wereldkampioenschap voetbal in 1994 in de Verenigde Staten zal worden opgevolgd door Johan Cruijff in feite alleen maar in Nederland denkbaar is.

Maar door de onverwachte nederlaag in Oslo tegen Noorwegen ligt de weg naar het WK bezaaid met booby-traps waar tussendoor het uiterst lastig laveren is voor de nieuwe bondscoach. Advocaat heeft al na twee wedstrijden als technische verantwoordelijke man moeten ervaren dat het coachen van dit elite-gezelschap andere vaardigheden vereist dan het trainerschap bij Haarlem of SVV.

Tijdens het in Noordwijk belegde trainingskamp voor de woensdag in Rotterdam te spelen kwalificatiewedstrijd voor het WK tegen Polen springt nog het meeste in het oog dat de situatie rond Oranje op dit moment wordt beheerst door een aantal oneigenlijke discussies. Terwijl over zaken van werkelijk inhoudelijk belang verder met geen woord wordt gerept. Dat Nederland zich met kwalitatief één van de sterkste voetbalselecties ter wereld in Oslo op het verkeerde been heeft laten zetten door een stelletje opportunistische, overijverige voetballers wordt als een bedrijfsincident afgedaan. Einde verhaal. Nee, er wordt liever gepraat over het feit dat Dick Advocaat de aanvoerdersband heeft afgenomen van Ruud Gullit. Is dat de reden dat de aanvaller van AC Milan voorlopig heeft bedankt voor het Nederlands elftal? Of voelde Gullit na zijn wanprestatie tijdens het afgelopen EK in Zweden en de daarop volgende vriendschappelike interland tegen Italië zelf de bui wel hangen en heeft hij daarom afgehaakt?

Zowel Advocaat als Gullit zegt precies het antwoord op die vraag te weten maar beiden willen vanwege de vertrouwelijke aard die het gesprek onder vier ogen heeft gehad de zaak niet ophelderen. Advocaat beweerde gisteren in Noordwijk dat Gullit te allen tijde kan terugkeren in Oranje - weliswaar niet langer als aanvoerder - maar verklaarde dat er door buitenstaanders te veel achter het incident wordt gezocht. Kinderlijk blij wordt gereageerd op het feit dat Gullit met Milan tegen Fiorentina twee doelpunten heeft gemaakt en weer iets van de oude klasse etaleerde. Maar de realiteit is dat hij deze kunsten in Oranje al jaren niet meer heeft laten zien.

Tegen die achtergrond is het begrijpelijk dat Advocaat voor zekerheden kiest. De bondscoach laat er geen enkele twijfel over bestaan dat Marco van Basten de komende jaren als het boegbeeld van Oranje zal fungeren. Een wereldvoetballer van uitzonderlijke klasse die nog wel een aantal jaren op topniveau meekan, een inspirator voor zijn medespelers à la Johan Cruijff in het verleden. Van Basten scoort weliswaar niet zo frequent in het Nederlands elftal als bij AC Milan, maar hij laat wel anderen beter spelen. Kortom de ideale aanvoerder.

Een vervelende bijkomstigheid is dat uit Milaan hardnekkige geruchten doorsijpelen dat Van Basten en Gullit allesbehalve een goede verstandhouding met elkaar hebben. Van Basten is bij AC Milan de topvedette, Gullit speelt er de tweede viool. Als hij al aan voetballen toekomt. Ook dit akkefietje kan storend werken op de harmonie bij Oranje dat het komende jaar optimaal dient te functioneren om de deceptie van Oslo volledig uit te wissen.

Advocaat lijkt er niet gerust op. Hij schilderde Polen af als een uiterst lastige, gemotiveerde tegenstander die niet onderschat dient te worden. Als voorbeeld stelde hij de prestaties van het Poolse olympische voetbalelftal in Barcelona. De feiten zijn dat het Poolse voetbal financieel volslagen failliet is, daardoor geen goede scouting en infra-structuur meer heeft, waarbij een aantal in het buitenland spelende vedetten niet eens de moeite neemt in Rotterdam in actie te komen.

Deze zwalkende tegenstander kan toch moeilijk als een tegenstander van uitzonderlijk kaliber worden gezien. Maar de schrik van Oslo zit er blijkbaar flink in.

Wat de rol van Michels daarbij op de achtergrond is is onduidelijk. Hij is door de KNVB gebombardeerd tot technisch adviseur van het bestuur, zit bij uitwedstrijden van het Nederlands elftal in het vliegtuig nog steeds op de eerste stoel zodat ook de spelers moeilijk zijn te overtuigen dat Michels Oranje definitief als verleden tijd beschouwd. Psychologisch bezien is de benoeming van Michels geen al te sterke zet van het betaald voetbalbestuur van de KNVB. Zeker niet als Van Rooijen cs daadwerkelijk de intentie hebben om in de toekomst ooit Johan Cruijff nog eens te strikken voor het Nederlands elftal.