Enquête over sculptuur in Borne

AMSTERDAM, 10 OKT. De Twentse gemeente Borne heeft een noviteit uitgevonden op het gebied van kunst en openbaar bestuur. Aan de hand van een enquête onder de 20.000 inwoners zullen B en W beslissen of een kunstwerk door de Amsterdamse kunstenaar Henk Rijzinga, een acht meter hoge constructie van sloophout, drie maanden lang in de gemeentelijk beeldentuin mag staan.

Het vier leden tellende college had het beeld vorige week nog afgewezen. Eerder waren de kunstcommissies van zowel de gemeente als de provincie ermee akkoord gegaan en hadden er subsidie voor gegeven, resp. 2300 en 4885 gulden. Het beeld, Windobstructie geheten, is samen met twee andere beelden en een aantal schilderijen tot en met 25 oktober te zien in de Werkplaats voor Beeldende Kunst in Borne. Initiatiefnemer van de Werkplaats, kunstenaar Jan ten Voorde: “Er komen hier nu veel mensen kijken die anders niets met kunst hebben, en de reacties zijn echt enthousiast!” Begin november wordt de sculptuur voor één maand overgebracht naar de beeldentuin; in die tijd kunnen bewoners hun mening kenbaar maken. Inmiddels heeft de BBK (Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars) geprotesteerd tegen deze “ongebruikelijke politieke inmenging”.

De beeldentuin ligt gevoelig in Borne, die nogal wat bezuinigingen heeft moeten doorvoeren. De tuin is in 1989 ingericht achter het gemeentehuis, maar tot nu toe is er slechts één expositie geweest, met werk van beginnende kunstenaars die er zonder honorarium mochten exposeren. Wethouder van cultuur M. Kotteman van de partij Gemeentebelangen staat tussen twee vuren: in tegenstelling tot zijn collega's vindt hij het beeld van Rijzinga wel aanvaardbaar. “Het college moet niet inhoudelijk beslissen, maar bestuurlijk hebben we wel onze verantwoordelijkheden,” zegt hij. “Volgens de nota "Recreatie en Toerisme' moet de beeldentuin aantrekkelijk zijn voor een breed publiek. In samenspraak met de commissie die over de beeldentuin gaat, moeten we tot een aanvaardbare invulling kunnen komen. De marges zijn breed genoeg.”

Henk Rijzenaar vindt de gang van zaken in Borne “een schokkende ervaring”. Met het compromis van het stadsbestuurders - eerst definitief nee, dan half nee - wordt de zaak alleen van kwaad tot erger, zegt hij. “De bevolking begint niet bepaald onbevangen aan die enquête. Bovendien: als B en W een besluit nemen, kun je daar tegen protesteren. Nu wordt het besluit in het dorp neergelegd, niemand is erover aanspreekbaar.” Hij verwondert zich over de commotie: “Religie komt er niet aan dit beeld te pas, seksualiteit ook niet. Het probleem is vooral het sloophout, geloof ik. Als het keurig brons of steen op een sokkel was, was er niets aan de hand.” Rijzinga heeft weinig geluk met zijn sculpturen. Een beeld van glas en hout in Oudewater is door vandalen vernield.

    • Tracy Metz