200 jaar 4711

Het beste huwelijkscadeau dat Katharina Moers en Wilhelm Mülhens 8 oktober 1792 kregen kwam van een kartuizer monnik.

Deze huisvriend had voor het jonge Keulse bruidspaar het geheime recept meegebracht van een aqua mirabilis. Een wonderwater dat zowel een geneeskrachtige werking als een prettige lucht had. Mét de familie Mülhens zou dat water geschiedenis gaan maken onder de naam "4711'. Ook wel: Echt Kölnisch Wasser. En ook wel: Eau de Cologne. Produkt van een familiebedrijf dat tot tien jaar geleden plechtig zou heten: Eau de Cologne &u Parfmeriefabrik No. 4711 gegenüber der Pferdepost von Ferd. Mülhens zu Köln am Rhein.

Aan de naam "4711' kwam de koopman Mülhens snel. En per toeval. Dat nummer kreeg zijn tot fabriekje verbouwd huis in de Glockenstrasse namelijk toen op last van het Franse bezettingsleger de Keulse huizen in 1796 werden genummerd. Tot vandaag staat die nummer-naam nog steeds als begrip op het goudblauwe etiket van de nu tweehonderd jaar oude Keulse geurgigant.

Niet alleen voor de oorspronkelijke naam maar ook voor de marktkeuze speelden de Fransen een rol. Want in 1810 vaardigde Napoleon Bonaparte een decreet uit waarin openbaarmaking van de recepten van geneesmiddelen werd geëist. Omdat de familie Mülhens daarvoor uiteraard niet voelde, besloot zij haar met water of wijn te mixen universele middel tegen “hartkloppingen, verkoudheid, hoofdpijn en vermoeidheid” voortaan dan maar te gaan verkopen als geur- en reukartikel. De samenstelling van haar wonderwater - onder andere etherische (snel vervluchtigende) olie, 86-procents alcohol en bloesemextracten - heeft zij tot vandaag niet willen prijsgeven.

Ook na de Franse bezetting zou "4711' ruim 150 jaar in vele varianten (onder andere de klassieke merken "Tosca', "Sir Irish Moos', "Carrera') blijven floreren als reuk- en geurwater voor keizers en koningen en vele miljoenen tantes en (groot)moeders. Maar gaandeweg kreeg het Keulse water een steeds ouderwetsere reputatie op een markt die almaar "jonger' en dynamischer werd. Gevolg: het familiebedrijf, dat zijn vertegenwoordigers nog in een auto met chauffeur op pad stuurde, raakte in de jaren tachtig zwaar in de problemen.

Daarin heeft de zesde generatie-Mülhens intussen verandering gebracht met grote salto's voor- én achterwaarts. De nieuwe chef (sinds 1988), Dieter Streve-Mülhens, maakte van "4711' wéér (ook) een huismiddel tegen kwaaltjes en moderniseerde het parfumeriebedrijf. De NV Muelhens Cologne Paris New York ging de eigentijdse geurgeest volgen met een nieuw motto - The Culture of Beauty -, nieuwe merken ("Gucci', "Louis Jourdan', "Priscilla Presley', "Extase Man') en nieuwe namen. Zoals die van de Argentijnse tennisster Gabriela Sabatini, een knappe dame die doorgaans van Steffi Graf verliest en volgens de boulevardpers ook nog een Duitse vriend heeft (had) en dus heel populair is.

Het gaat zodoende weer goed met dat huwelijkscadeau van die monnik. De omzet van de jubilerende Keulse familietrots steeg vorig jaar met 16 procent tot 580 miljoen mark, dit jaar moet dat 615 miljoen worden. Doelstelling voor eind 1996, 200 jaar nadat het getal 4711 zijn geurige betekenis kreeg: terug in de toptien van de wereld met een omzet van 900 miljoen en een winst voor belastingen van 10 procent. Er met een bijpassende slogan voor intern en extern gebruik: “We hebben weer koele hoofden nodig.”