Willy Brandt, architect van de "Ostpolitik', is overleden

BONN, 9 OKT. Willy Brandt, voormalig bondskanselier, SPD-voorzitter en burgemeester van Berlijn, is gisteravond in zijn woning bij Bonn overleden. Brandt is 78 jaar geworden.

Vanuit de hele wereld is Brandt gememoreerd als een groot Duits en Europees staatsman. Hij zal naar verluidt volgende week in Berlijn worden begraven.

Brandt was in oktober vorig jaar voor het eerst geopereerd aan darmkanker in het universiteitsziekenhuis van Keulen waar twee gezwellen werden verwijderd. Zeven maanden later bleek een tweede operatie noodzakelijk. Sinds zijn ontslag uit het ziekenhuis leefde Brandt teruggetrokken. Een derde operatie heeft hij geweigerd.

Brandt, die in 1969 aantrad als kanselier, kreeg zijn faam vooral als architect van de Ostpolitik, de toenadering tot de communistische machthebbers in Oost-Duitsland. Het beleid was aanvankelijk in de Bondsrepubliek zelf omstreden, maar in 1971 werd Brandt de Nobelprijs voor de vrede toegekend. In 1974 moest de kanselier aftreden toen zijn naaste medewerker werd ontmaskerd als spion voor de DDR. Brandt bleef actief in eigen land, onder meer als voorzitter van de sociaal-democratische partij SPD, en in het buitenland als voorzitter van de Socialistische Internationale en als pleitbezorger voor gelijkere verdeling van welvaart tussen rijke en arme landen.

De Duitse regering noemt hem in een reactie op zijn overlijden “een groot leider die na de Tweede Wereldoorlog in de hele wereld respect voor zijn land verwierf”. De Duitse president, Richard von Weizsäcker, roemde Brandt in een condoléance aan diens echtgenote als iemand met een grote overtuiging. “Naast de pijn van het afscheid staat dankbaarheid voor het leven van Willy Brandt. Hij was een mens met een grote overtuiging.

Het Witte Huis prees Brandt als een historisch figuur die zich inzette voor de verwezenlijking “van zijn droom over harmonie tussen Oost en West”. De Noorse premier, Gro Harlem Brundtland, prees de overledene die van 1933 tot 1947 in ballingschap in Noorwegen leefde als “een van de grootste staatslieden van de naoorlogse tijd”. “Voor ons was hij de journalist van de Arbeiderskrant die correspondent in Bonn werd, daarna burgemeester van Berlijn, bondskanselier en drager van de Nobelprijs voor de Vrede (...) Tot op het laatst bleef hij perfect Noors spreken. Wij, zijn vrienden, zijn dankbaar dat hij zoveel gegeven heeft”.

De Nederlandse regering heeft, aldus een verklaring van het ministerie van buitenlandse zaken, “met leedwezen kennis genomen van het overlijden van Willy Brandt. Met het heengaan van de oud-bondskanselier en Nobelprijswinnaar verliest de wereld een staatsman die veel heeft bijgedragen aan de ontspanning in Europa en aan de ontwikkeling van Duitsland tot een stabiele partner in de gemeenschap van democratische staten.”