Veel folklore op Zigeunernachten

Concert: Zigeunernachten met het Magareb Ensemble en het Rababa Ensemble uit Zuid Egypte. Gehoord: 8/10 RASA, Utrecht

Zigeunernachten wordt in RASA vervolgd met het Ghajar Ensemble uit Jordanië (9/10) en het Muziek- en Dansensemble uit Sindh in Pakistan (10/10).

Terwijl de Duitse overheid zoveel "stuks' zigeuners aan Roemenië probeert te "slijten', is in Berlijn een "Weltzigeunertreffen' aan de gang. Bij dit treffen gaat het om films, lezingen en discussies, maar natuurlijk ook om muziek en dans, van oudsher bezigheden die men de zigeuners kan toevertrouwen. Op het North Sea Festival was de "gipsy jazz' een vast programma-onderdeel, en ook Armando had "zijn' zigeuners lief. Ging het in deze gevallen om "noordelijke' zigeuners met namen als Rosenberg en Reinhardt, in Berlijn staan ook artiesten van buiten Europa op het programma. Het Utrechtse RASA deed er een greep uit, zette er de kop "Zigeunernachten' boven en luidde deze gisteren in met twee groepen uit Nubië.

Om half negen verschijnt een buikige heer op het podium die meedeelt dat hij professor is. Hij vertelt dat de teksten over de Nijl en de Nubiërs gaan en zet een projector aan. “Dit is de Nijl,” zegt hij bij dia 1, “en dat is een boot.” Dia 2 laat een "Nubisch' huis zien, nummer 3 een "Nubische' man, en de volgende een "Nubische' Vrouw, dat alles vertelt de professor erbij. Over muziek geen woord, wel krijgt men allerlei sieraden te zien, Nubische uiteraard, en van riet gevlochten fruitschalen. Na deze Nubië-actie ontpopt de "professor' zich als regelneef. Hij roept een groep jongens in witte gewaden uit de coulissen, slaat een paar kampvuuraccoorden aan op zijn luit en de show begint. Drie jongens met grote lijsttrommen deinen ritmisch van links naar rechts, zeven zangers erachter van rechts naar links. Het wiegen van de Nijl, dat zal het wel zijn. Wat het oor waarneemt is minder exotisch, "En datteme toffe jongens zijn...' daar heeft het iets van weg. Helaas zitten er geen meisjes in de groep, wat zich wreekt wanneer er een Nubische bruiloft moet worden gedemonstreerd. Want ondanks de kaarsjes en de rondgezwaaide wierook blijft de ontroering uit, omdat iedereen weet dat ook in Nubië de mannnen niet in hun eentje trouwen.

Dat het aangekondigde Rababa Ensemble uit twee oudere mannen blijkt te bestaan, neemt iedereen voor lief. De twee brengen artistiek meer teweeg dan de dansende meute doch het repertoire is helaas maar klein. Als professor regelneef zijn jongensclub weer optrommelt en mensen uit het publiek begint te sleuren voor een oecumenische rondedans, is het tijd om te vertrekken. Want zigeuner of geen zigeuner, wel of niet geïntegreerd; kunst haal je met liefde je eigen huis in, folklore zoek je alleen maar op als je in de buurt bent. Bij een tochtje over de Rijn bijvoorbeeld of, waarom niet, de Nijl, Nijl, Nijl...

    • Frans van Leeuwen