Strawinsky/Debussy Strawinsky door The Cleveland ...

Strawinsky/Debussy Strawinsky door The Cleveland Orchestra o.l.v. Pierre Boulez: DG 435769-2

Debussy door The Cleveland Orchestra o.l.v. Pierre Boulez: DG 435766-2

Debussy door The London Symphony Orchestra o.l.v. Michael Tilson Thomas: Sony

SK 48231

Strawinsky en Sjostakowitsj door het Concertgebouworkest o.l.v. Georg Solti: Decca 436 469-2

Strawinsky & Debussy door Amsterdam Piano Quartet: Channel Classics CCS 4992.

Strawinsky door Vladimir Ashkenazy en Andrei Gavrilov: Decca 433829-2

Sinead O'Connor Sinead O'Connor: Am I not your girl? (Ensign 0946 32195227)

Sweet soul music Sweet Soul Music - Voices From The Shadow (Warner Bros 9267312)

Strawinsky/Debussy

Le Sacre du Printemps van Strawinsky, een opname van omstreeks 1960 van het Nationale orkest van de Franse omroep en gedirigeerd door Pierre Boulez, was mijn eerste lp. Nu Boulez met het Cleveland Orchestra een nieuwe cd maakte met Le Sacre en Petroesjka, draaide ik voor het beluisteren daarvan eerst nog eens de oude plaat. Leve de digitale vooruitgang: wat is de klank toch veel gedetailleerder en het orkest doorzichtiger dan op dat grijsgedraaide vinyl, dat nu een overmaat aan bassen produceert. De brille, vooral in het koper, spat af van de nieuwe opname en Boulez komt her en der met andere ritmische fraseringen en syncopen. De precisie en helderheid zijn, zoals altijd bij Boulez, fenomenaal en enerverend. Voor de aspecten "ruig', "oer' en "primitief' die men ook aan Le Sacre kan toeschrijven, is bij hem geen aandacht, voor Boulez telt - wat mij betreft terecht - vooral dat Strawinsky staat voor streng gecomponeerde kunstmuziek. De live-opname van Le Sacre die vorig jaar werd gemaakt tijdens het concert dat Sir Georg Solti bij het Concertgebouworkest dirigeerde en waarop ook de Eerste symfonie van Sjostakowitsj werd gespeeld, staat daar bijna diametraal tegenover. Sommige passages doen wat slap aan, in de balans is het koper wat op de achtergrond en het geheel doet - deels toch anders dan in de zaal het geval was - in het eerste deel soms onevenwichtig aan. Maar het voordeel van die live-directheid is toch een grotere extraverte emotionaliteit.

De originele versie van Strawinsky's balletmuziek Petroesjka mist helaas bij Boulez dramatiek en theatrale spanning. Zijn geserreerde aanpak pakt echter weer fraai uit in de Debussy-cd, die hij ook in Cleveland opnam: Printemps, Images pour orchestre en Prélude à l'après-midi d'un faune. Het laatste stuk speelt Boulez 2 minuut 6 seconden (bijna een een kwart!) sneller dan de Amerikaanse dirigent Michael Tilson Thomas dat doet op een nieuwe Debussy-cd van het London Symphony Orchestra, waarop verder La Bote à Joujoux en Jeux staan. De zwoele Amerikaans-Londense faun ligt daar bijna ouderwets romantisch en loom terneer, de kwikzilverige Frans-Amerikaanse faun dartelt spits en fris door door het landschap. Le Sacre en Jeux staan ook op een cd, gespeeld door het Amsterdam Piano Quartet in bewerkingen van Maarten Bon, die daarvoor veel bewondering heeft geoogst. En al vond Strawinsky zelf dat een orkest vervangen kon worden door vier homogeen, onpersoonlijk en volkomen mechanisch klinkende piano's, ik prefereer toch al die orkestrale kleurenrijkdom. Iets anders ligt dat bij de Strawinsky-cd met muziek voor twee piano's, schitterend gespeeld door Vladimir Ashkenazy en Andrei Gavrilov. De Sacre-versie hierop is door Strawinsky zelf gemaakt tijdens het componeren, bovendien staan hierop ook prachtige stukken als Scherzo à la Russe, het Concert voor twee piano's en de Sonate voor twee piano's.

Strawinsky door The Cleveland Orchestra o.l.v. Pierre Boulez: DG 435769-2

Debussy door The Cleveland Orchestra o.l.v. Pierre Boulez: DG 435766-2

Debussy door The London Symphony Orchestra o.l.v. Michael Tilson Thomas: Sony

SK 48231

Strawinsky en Sjostakowitsj door het Concertgebouworkest o.l.v. Georg Solti: Decca 436 469-2

Strawinsky & Debussy door Amsterdam Piano Quartet: Channel Classics CCS 4992.

Strawinsky door Vladimir Ashkenazy en Andrei Gavrilov: Decca 433829-2

KASPER JANSEN

Sinead O'Connor

Voordat Sinead O'Connor een gevierd popzangeres werd, won ze talentenjachten doordat ze de oude dametjes van de jury inpalmde met haar versie van de smartlap Don't cry for me Argentina. De Ierse zangeres die zich met haar soldatenkistjes en kaalgeschoren hoofd een rebels imago aanmat, doet met haar nieuwe plaat een knieval naar diezelfde oude dametjes. Geholpen door de van Barbra Streisand bekende producer Phil Ramone stort O'Connor zich op een serie "klassieke' liedjes van heldinnen als Ella Fitzgerald, Loretta Lynn en Billie Holiday. Een voltallig orkest draagt bij aan de tijdloze sfeer die het album Am I not your girl moet uitdragen, ware het niet dat O'Connors zangtalent ernstig tekort schiet. Zolang ze zich beperkt tot een hijgerig niemendalletje als Marilyn Monroe's I wanna be loved by you, valt er weinig op aan te merken. In zwaardere nummers als Bewitched, bothered and bewildered en de single Succes has made a failure of our home, klinkt ze echter zo hypernerveus dat haar angst voor het vijftigkoppig orkest bijna tastbaar is. Door haar breekbare versie van de Prince-song Nothing compares to you wisten we dat Sinead O'Connor kon uitblinken in een kwetsbare interpretatie van andermans compositie, maar geen van deze elf schelle, bevende en jammerende showdeunen kan tippen aan het origineel.

Sinead O'Connor: Am I not your girl? (Ensign 0946 32195227)

Sweet soul music

In 1986 publiceerde de Amerikaanse muziekkenner Peter Guralnick zijn standaardwerk Sweet soul music, een boeiende studie over de bloeitijd van de soulmuziek uit het zuiden van de Verenigde Staten. De gelijknamige cd werd door Guralnick zelf samengesteld, met nadruk op bijna vergeten grootheden als O.V. Wright en Don Covay. Terwijl Sam Cooke en Otis Redding de geschiedenis in gingen als onaantastbare soulhelden, werd het pad naar succes van mindere goden als Percy Sledge en James Carr geteisterd door persoonlijke problemen, innerlijke twijfel en zakelijke wanorde. Niet zelden raakte zo'n artiest verstrengeld tussen een kerkelijke achtergrond en de keuze voor lucratievere, wereldse muziek. De uit de vergetelheid geredde songs van Sweet soul music ontlenen hun enorme zeggingskracht aan de religieuze passie, waarmee de diverse vocalisten hun zieleleed prijsgeven. True love travels a gravel road luidt de voor zichzelf sprekende titel van Percy Sledge, die zijn liefdesverdriet net zo breed uitmeet als de in tweeërlei opzicht grote Solomon Burke. Prachtige nummers van Arthur Alexander - de componist van het door The Beatles gecoverde Anna - en de volstrekt onbekende Eddie Giles pleiten voor een diepgaande inspectie van de geluidsarchieven van Memphis en omstreken, waar nog menig juweel onder het stof moet liggen.

Sweet Soul Music - Voices From The Shadow (Warner Bros 9267312)

JAN VOLLAARD