Spelen op het schip van Columbus

Boven op het duin kun je de zee goed zien. Mijn neefje Robert wijst. Een schip aan de horizon. Die vaart bijna tegen de lucht, roept hij.

Robert denkt dat de wereld bij die streep ophoudt. Als ik hem vertel dat de zee nog verder doorgaat en dat daarachter andere landen liggen, kijkt hij mij ongelovig aan. Hij wil er meteen naartoe. Met de gele opblaasboot. Heel hard roeien, omstebeurt, zegt hij.

Heel vroeger dachten de mensen ook dat de aarde ophield bij de horizon. Dat je daar naar beneden zou storten in een gapende diepte. Maar gelukkig waren sommigen even nieuwsgierig als Robert. Die wilden het zelf onderzoeken. In grote zeilschepen lieten ze zich naar het eind van de wereld waaien. Onderweg moesten ze vechten. Tegen stormen, zeerovers, honger, dorst. Maar ze werden beloond. De wereld hield niet op. En vanaf het kraaiennest zagen ze vreemde kusten aan de horizon.

Land in zicht! is dit jaar het thema van de kinderboekenweek, die woensdag is begonnen. Niet zo toevallig. Want op 12 oktober is het 500 jaar geleden dat Columbus voor het eerst voet aan wal zette in Amerika. Over hem gaat de bijzondere tentoonstelling "Veertienhonderd negen twee, Columbus zeilde over zee' voor kinderen van 10 tot en met 14 jaar in het Maritiem Museum in Rotterdam.

Je komt op de expositie veel over Columbus en zijn tijd te weten. Wie hij was. En waarom hij op reis ging. Dat ze toen al wisten dat de aarde rond was. En dat er al zeewegen naar Indië waren ontdekt. Op een mooie wereldbol uit 1492 herken je heel duidelijk Europa, Afrika en Azië. Maar er is ook iets vreemds. Ten westen van Engeland is het blauw, tot aan China. Er ontbreekt een belangrijk werelddeel.

Columbus ontdekte Amerika per ongeluk. Eigenlijk wilde hij kijken of je ook via het westen naar Indië kon varen. Na 70 dagen varen kwam er land in zicht. Hij dacht dat hij in Indië was. Vandaar dat hij de bewoners Indianen noemde. Maar in werkelijkheid was hij geland op een van de Bahama-eilanden voor de kust van Midden-Amerika.

Toen Columbus in 1506 stierf wist hij nog steeds niet dat hij een nieuw wereldddeel had ontdekt. Jammer. En oneerlijk dat het daarna genoemd is naar Amerigo Vespucci, een andere ontdekkingsreiziger. Hoe dat komt vertelt de tentoonstelling ook. En je krijgt nog veel meer te zien. De drie schepen van Columbus, wie er aan boord waren en wat ze allemaal meenamen. Hoe ze de tijd en de koers bepaalden. Wie de oorspronkelijke bewoners van de kust waren en hoe die leefden. En er staan jeugdboeken van vroeger over de avonturen van Columbus met prachtige tekeningen.

En dan nog het midden van de expositie... Voor het eiland van de Indianen, de Taino's ligt een levensgroot vlaggeschip voor anker. Daar kun je in het weekeinde en in de schoolvakanties zelf meespelen in de eerste ontmoeting tussen Columbus en de Indianen. Wil je ontdekt worden dan geef je je op voor een Indianenrol op het eiland. Blijf je liever Europeaan, monster dan aan op de Santa Maria.

Na afloop kun je dan goed meepraten over de gevolgen van de ontdekking. Want de Europeanen en de Amerikanen vieren dit jaar wel feest, maar of de Indianen dat ook doen?

    • Michiel Nales