Harde gulden

DE SEPTEMBERSTORMEN op de Europese valutamarkten en de aanhoudende internationale economische tegenwind hebben Den Haag bereikt.

Daags na de presentatie van de Miljoenennota ging het Europese Monetaire Stelsel onderuit en voor Nederland vertaalde zich dat in een versterking van de positie van de gulden. Een harde gulden heeft gevolgen voor de Nederlandse economie. Temeer omdat de belangrijkste handelspartner van Nederland, Duitsland, steeds duidelijker afglijdt in de richting van economische stilstand en Amerikaans herstel op zich laat wachten.

Een harde gulden betekent lagere inflatie - die zich wellicht laat vertalen in lagere rente - en een groter behoud van koopkracht. Maar het tast ook de concurrentiepositie aan en met de zwakke internationale conjunctuur drukt dat de Nederlandse bedrijvigheid. Het macro-economische beeld voor volgend jaar is dan ook aanzienlijk lastiger geworden.

Dat de nieuwe cijfers volgende week van invloed zullen zijn op de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer is duidelijk. De becijferingen die op Prinsjesdag nog maatgevend waren voor "beheerste tevredenheid' bij de Haagse bewindslieden, zijn vier weken later al weer achterhaald. Het toont weer eens de betrekkelijkheid van de Miljoenennota aan die in feite niet meer is dan een momentopname. Het relativeert tevens de eindeloze kabinetsbesprekingen die aan de totstandkoming ervan zijn voorafgegaan. Eind april had het kabinet zaken als omvang van de bezuinigingen, koopkracht en lastendruk voor het jaar 1993 al tot in detail vastgelegd. Daar waren twee slopende vergaderweken inclusief een bijna-kabinetscrisis voor nodig.

AFGELOPEN ZOMER, toen een en ander in een definieve vorm moest worden gegoten, bleek van de veronderstellingen van het voorjaar niet veel meer over. De discussie kon dan ook van voren af aan beginnen. Nu blijkt ook deze exercitie, getuige de nieuwste cijfers, een hoog overbodigheidsgehalte te hebben gehad. Ongetwijfeld zullen berichten over mee- en tegenvallers blijven aanhouden en vanzelfsprekend moet het kabinet daarop anticiperen. Het kabinet staat voor de taak om de doelstellingen van een lager financieringstekort en een verantwoord inkomensbeleid in een nieuwe jas te passen. Maar niet door nu alles tot achter de komma te willen regelen. Wel door een buffer te scheppen om tegenvallers op te vangen.