Rampen leren dat tandartsen kaarten beter moeten invullen

De vliegrampen in Tenerife in 1977, die van Suriname enkele jaren geleden en de ferryramp in Zeebrugge van 1987 hebben veel ervaring opgeleverd met identificatieprocedures van stoffelijke overschotten.

Achteraf blijkt dat de rol van tandartsen bij de identificatie van slachtoffers groot geweest is. Nadat alle gegevens, zoals bijvoorbeeld soorten vullingen, vorm en stand van gebitselementen, beetverhoudingen tussen de kaken, traumata, gewoontensporen (bijvoorbeeld pijp roken) zijn bestudeerd, wordt de zogenaamde PM-(post mortem)status opgesteld en vastgelegd op een formulier. Mocht er een redelijk vermoeden bestaan over de behandelend tandarts van het slachtoffer dan wordt deze opgespoord en hier worden dan alle relevante gegevens van het mogelijke slachtoffer vastgelegd.

Toch verloopt het identificeren verre van probleemloos. Dat kan men opmaken uit het verslag, van de tandheelkundige identificaties van de slachtoffers bij de ferryramp in Zeebrugge, dat in april 1991 in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde werd gepubliceerd (1991: 98: 135-7). Hoewel een verdrinkingsslachtoffer verschilt met een dode bij een vliegramp, waar verbranding vaak een grote rol speelt, is de methodiek van het identificatie-onderzoek vrijwel hetzelfde. De Belgische forensisch-odontoloog De Valck bepleit in dit verslag onder meer dat er meer wetgeving zou moeten komen die tandartsen ertoe verplicht de tandheelkundige gegevens van hun patiënten beter te registreren. Hij kwam tot die aanbeveling omdat de PM- en AM-gegevens van de slachtoffers van de Herald of Free Enterprise zo verschilden. Het bleek uit de gebitten van de voornamelijk Britse slachtoffers dat Engelse tandartsen hun patiëntenkaarten niet altijd nauwkeurig bijhielden en het lijkt niet overdreven vast te stellen dat dat elders in de Westelijke wereld, behalve dan misschien in de Scandinavische landen (waar registratie van dergelijke gegevens wél verplicht is) ook het geval is. Ook werd aanbevolen - omdat zulke rampen dikwijls een internationaal karakter hebben - dat tandartsen overal ter wereld standaardsystemen en formulieren gaan gebruiken om hun patiëntengegevens te noteren. En tot slot bleek nog dat, hoewel het gebruik van tandheelkundige gegevens slechts één van de vele middelen is om onbekende lichamen te identificeren, dit type identificatie ook bij deze massarampen tot de meest gebruikte en betrouwbare methodes behoorde.