Ook Thatchers presentie verdeelt congres Tories

BRIGHTON, 8 OKT. De Britse ex-premier Margareth Thatcher haalde vanmorgen, bijna twee jaar na een gedwongen aftreden over Europa, gedeeltelijk haar gelijk. Een stampende ovatie viel haar ten deel bij haar entree op het Conservatieve Partijcongres in Brighton. Maar een deel van de zaal bleef nadrukkelijk zitten en premier Major was even nadrukkelijk geen getuige van haar opkomst.

Het is, opnieuw, openlijk oorlog in de Conservatieve Partij over Europa, nu baronesse Thatcher vanmorgen naar het weekblad The European gegrepen heeft als instrument om het regeringsbeleid te ondermijnen. De nieuwe rel is vandaag de opening voor alle nieuwsmedia in dit land, tot woede van de partijtop, die gehoopt had dat een staande ovatie voor Michael Heseltine's pro-Europese toespraak gisteren, eerder vertoon van schisma zou doen vergeten.

In haar artikel beschrijft Margareth Thatcher het verdrag van Maastricht en het EMS als “een visie van gisteren” en “een dwangbuis die ruïneus is”. Het was niet de inhoud, maar de timing de ministers uit Majors kabinet furieus maakten. Sommigen beschuldigden haar van ondermijning. Thatchers voorganger, Edward Heath, kondigde aan dat hij vandaag niet met Margareth Thather op één podium wil zitten en Michael Heseltine wees er met nauwelijks verholen minachting op dat Margareth Thatcher, door het tekenen van de Akte van Europese Eenwording Groot-Brittannië dieper in Europa heeft verwikkeld, dan welke Conservatieve premier voor haar dan ook.

Premier Major drukte zijn afkeer uit door niet, als vorig jaar, Lady Thatcher het podium op te leiden. Hij bewaart zijn tegensalvo's kennelijk tot vrijdagmiddag, als hij zijn toespraak houdt. “Het is haar zaak wat ze doet”, zei hij alleen maar. Maar op de beproefde Conservatieve manier die verdeeldheid probeert te camoufleren, gaf hij mevrouw Thatcher bij het betreden van de vergaderzaal een kus op de wang en kreeg de zaal op die manier tot een algemene ovatie voor hen beiden.

De aanhangers van de oud-premier in de Conservatieve Partij zwaaiden eerder vanmorgen met de Union Jack en stampten om “speech, speech” bij de entree van de baronesse. Maar een groot aantal grijze pakken bleef nadrukkelijk zitten en zei, zachtjes maar toch: “Boe!”.

De belegerde Britse minister van financiën, Norman Lamont, poogde in een met spanning afgewachte toespraak de markten ervan te overtuigen dat er geen vacuüm bestaat in het Britse economisch beleid. Inflatiebestrijding blijft prioriteit houden en de minister heeft tot nieuwe parameters besloten om dat beleid aan te testen. Hij kondigde een specifiek doel voor inflatie aan en waarschuwde dat er als nooit tevoren bezuinigd gaat worden op de overheidsuitgaven. Voor de lange termijn stelt de minister zich ten doel de inflatie naar twee procent of minder terug te brengen.

Minister Lamont herhaalde dat het pond niet zal terugkeren in het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel (EMS) tenzij dat voor Groot-Brittannië gunstig is. Ook liet hij weten geen nieuwe koers voor het pond ten opzichte van andere valuta in het achterhoofd te hebben. “Dat maakt me niet erg populair in Brussel, maar dat moet dan maar. Mijn baan is om te doen wat het beste is voor dit land.”

De minister werd door sprekers op het congres van alle kanten gemaand om de rentestanden naar beneden te brengen, maar antwoordde daar niet op met een concrete renteverlaging. Desondanks gaf het Congres ook hem de gebruikelijke staande ovatie.