Bij TNO overtollige proefdieren gedood

RIJSWIJK, 8 OKT. Het Instituut voor Toegepaste Radiobiologie en Immunologie van TNO in Rijswijk is wegens bezuinigingen begonnen met het afmaken van proefdieren. Naar schatting zou dinsdag al de helft van alle mannetjes-knaagdieren zijn vergast. De afdeling dierproeven van de veterinaire inspectie van het staatstoezicht op de volksgezondheid heeft gisteren een bezoek aan TNO gebracht en haar verontrusting uitgesproken over de gang van zaken. TNO heeft niet de wet overtreden, maar had bij zo'n maatregel wel eerst de inspectie op de hoogte moeten te stellen.

De inspectie was ingeschakeld door personeel van TNO. Gevreesd werd dat ook de apenkolonies zouden worden afgemaakt. Binnen TNO was al besloten om zogeheten letale experimenten met chimpansees toe te staan. Dat zijn proeven met een fatale afloop voor het proefdier. Het primatencentrum van TNO telt ongeveer 1.200 resusapen, zestig tot tachtig marmosets (penseelapen) en 120 chimpansees. Daarnaast beschikt het instituut over cavia's, konijnen, schapen, geiten, ongeveer 2.500 ratten en 5.000 muizen.

Pro Primates, de in Leiden gevestigde "vakbond voor apen' heeft dinsdag naar aanleiding van de gebeurtenissen bij TNO een brandbrief aan minister Ritzen (onderwijs en wetenschap) gestuurd, waarin wordt gewaarschuwd dat TNO het overschot aan apen zou afmaken.

Het Instituut voor Toegepaste Radiobiologie en Immunologie (ITRI) van TNO in Rijswijk ziet zich om bezuinigingsredenen gedwongen snel een einde te maken aan de fok van proefdieren. Het tekort van het instituut zou inmiddels zijn opgelopen tot vijf à zes miljoen gulden. Dat is te wijten aan het uitblijven van opdrachten en korting op de overheidssubsidies. TNO wordt voor ongeveer de helft gefinancierd uit subsidies van verscheidene ministeries.

Om de financiële problemen het hoofd te bieden is per 1 oktober interim-manager ir. J.J.M. Geenen aangesteld. Directeur prof. dr. J.J. Haaijman (immunotchnologie) is op non-actief gesteld.

Pag.3: Keuze voor vergassing

Interim-manager Geenen bij ITRI/TNO in Rijswijk heeft de afdeling biotechniek vrijwel onmiddellijk na zijn aantreden opgedragen de fok van de knaagdieren stop te zetten. “Daartoe is afgelopen maandag besloten op grond van het nieuw opgestelde werkprogramma voor ITRI. Wij hebben in de toekomst veel minder proefdieren nodig hebben. Als je dan niet meteen begint met het stoppen van de fok schuif je het probleem voor je uit en moet je op termijn toch overgaan tot het afmaken van de dieren. Het zou nogal argeloos zijn als je in die wetenschap nu geen maatregelen zou treffen”, aldus Geenen. In eerste instantie zou de beëindiging van de fok hebben moeten gebeuren door de mannetjes van de vrouwtjes te scheiden. Omdat zo'n maatregel tot resultaat heeft dat de mannetjes elkaar "opvreten' is gekozen voor het vergassen van deze knaagdierpopulaties. Volgens personeel is het werk na de opdracht om tot vergassing over te gaan sterk vertraagd, zodat het aantal vergaste dieren nog beperkt is gebleven.

Geenen bevestigt dat de inspectie gistermiddag een bezoek aan het instituut heeft gebracht. In de nabije toekomst moeten bij ITRI zeventig tot tachtig personeelsleden moeten afvloeien.

    • Bram Pols