Theo Hoogstins klinkt jazzy en vertrouwd

Concert: het Octet van contrabassist Theo Hoogstins; Gehoord: BIMhuis, Amsterdam; Nog te horen: 9/10 Dordtse Jazzsociëteit (octet), 10/10 De Waag, Leiden (kwintet)

Voor de toekomst hoeft de Nederlandse jazzmuziek niet te vrezen, althans niet in artistiek opzicht. Voortdurend dienen zich nieuwe bands aan, de ene nog overtuigender dan de andere. De nieuwste aanwinst is het Octet Theo Hoogstins, een contrabassist die zich tot doel heeft gesteld het chromatisch harmonie-model uit de "Toonklok' van Peter Schat uit te werken "tot voor jazzmusici werkbare accoordenschema's'. Dat inzicht in de werking van deze klok niet noodzakelijk is om van het resultaat te genieten, bleek in het BIMhuis al snel. Het jazzy geluid dat Hoogstins heeft bereikt, klinkt aangenaam en bij vlagen zelfs heel vertrouwd.

De toonschilderingen van Hoogstins zijn impressionistisch en onderkoeld. Aan de uitvoering komt geen rood hoofd of zweetdruppel te pas, de emotie zit in de muziek zelf. Dat niet al het publiek dat onmiddellijk ontdekt, ligt aan het feit dat zijn musici nog wat moeite met het materiaal hebben. Hoogstins is kritisch en schroomt niet opnieuw te beginnen als een inzet hem niet bevalt. Pas bij Tuba or not tuba beginnen er vonken over te slaan door de solo van tubaïst Larry Fishkind. Hij haalt ongelofelijke geluiden uit zijn logge instrument en verwekt hilariteit door tussen zijn frasen door zijn bril nog eens recht te zetten, een overbodig gebaar daar hij met gesloten ogen speelt. Echte ontspanning ontstaat er bij Waterlanders, waarin zangeres Peggy Larson een tekst van trompettist Jeroen Zijlstra zingt. Haar op zijn Amerikaans uitgesproken Nederlands geeft deze doelbewust larmoyante tekst een extra portie slapstick.

Het stuk blijkt een aardigheidje in een overigens heel serieus repertoire waarin Hoogstins' aanpak vooral tot breekbare mood-music leidt. In het romantische La Rivière Souterrainne zet pianist Jan Jongbloed de door Hoogstins aangedragen sfeer heel kundig voort, in het aan 'alle lijders aan aids' opgedragen Too soon to die, speelt altist Ben Herman een smartelijke, human voice-achtige solo die aan de oudste opnamen van Ornette Coleman doet denken. Voor bar en danszaal lijkt Theo Hoogstins niet de juiste animator maar voor de concertzaal kan hij veel gaan betekenen.

    • Frans van Leeuwen