"Het interview' subtiel stuk over verlangens en onvoorspelbaarheid

Voorstelling: Het interview van Natalia Ginzburg door Carrousel. Regie: Matin van Veldhuizen. Decor: Ruud van Empel. Spel: Cas Enklaar, Marlies Heuer, Maureen Teeuwen. Gezien: 2/10, Toneelschuur. Nog te zien: t/m 10/10, Frascati, Amsterdam, elders t/m 19/12.

Het interview, het laatste toneelstuk van de vorig jaar overleden Italiaanse schrijfster Natalia Ginzburg, is een ode aan het verlangen. Maar ook een aanklacht daartegen. Het verlangen doet leven maar, onvervuld, stompt het ook af. Als het overgaat in berusting, is het niet meer op de toekomst maar op het verleden gericht: niet meer op het leven, maar op de dood. Het verlangen wordt herinnering, een onderonsje tussen enkelingen dat verbittert of melancholiek stemt maar niets meer voortbrengt.

Marco Rozzi, een nog jonge journalist (gespeeld door Cas Enklaar) komt volgens afspraak een interview maken met zijn idool, de schrijver Gianni Tiraboschi. Die is er niet. Die is naar een congres, naar zijn uitgever, naar zijn ex, naar Rome. Zegt zijn vriendin. Want haar treft Rozzi aan. Ilaria Rossetti heet ze (gespeeld door Marlies Heuer) en ze verft stoffen - meer als hobby dan om het geld - en ze barst voortdurend in snikken uit. Ze verlangt namelijk. Naar Gianni, naar Australië waar een nicht woont of een zus, naar de beheersing van het Engels. Maar haar voornemen leidt tot niets anders dan zoute tranen.

Eigenlijk is ze onuitstaanbaar, deze Ilaria. Maar Ginzburg en Heuer redden haar. De laatste omdat ze melancholie niet met sentiment verwart en Ginzburg omdat ze haar personages een geschiedenis geeft. Uiteindelijk is ieder gedrag te verklaren als men geduld en oog voor nuance heeft. Subtiel maar duidelijk verschuift Ginzburg voortdurend het perspectief door Rozzi binnen het tijdsverloop van tien jaar nog tweemaal te laten terugkeren naar Ilaria's huis. De tweede keer al huilt Ilaria niet meer en de derde keer lijkt zij in vomaakt evenwicht met haar desillusies.

Tegen Rozzi zegt ze dan: “Wist je niet dat de dingen altijd gebeuren als we ze niet meer op prijs stellen?” Het is een huiveringwekkende observatie, die je net zo goed cynisch als lucide kunt noemen. Rozzi is deze laatste keer niet voor een interview teruggekomen - een interview dat hij nu wel zou kunnen afnemen. Boven wacht de beroemde Gianni op hem: vergeten, alweer jaren in hetisolement van zijn kamer vegeterend en eindelijk bereid Rozzi te ontvangen, dolgraag zelfs. Maar de journalist is geen journalist meer, het leven heeft zijn loop gehad, hij schrijft nu succesvolle filmscenario's, wat zou hij met een interview moeten? Hij komt voor Ilaria en misschien ook nog wel een beetje voor Stella (Maureen Teeuwen), Gianni's zus met wie hij ooit een verhouding had.

Want ook dat is nog een kleine verhaallijn, van evenveel of weinig belang als de overige. Van belang zijn niet zozeer de dingen alswel hun voorbijgaan. Ginzburg schreef in zekere zin een well made play, maar het ontknopinkje lijkt er nauwelijks toe te doen. Het toont slechts de onvoorspelbaarheid van het leven aan en het onvermogen daar iets tegen te ondernemen. Het interview is een hardop uitgesproken mijmering, het stuk maakt de balans op van levens die elkaar toevallig gekruist hebben.

Na haar mislukte regies vorig jaar bij Theater van het Oosten lijkt de nieuwe artistiek leidster van toneelgroep Carrousel, Matin van Veldhuizen, teruggekeerd in een nest waar ze thuishoort. Met Het interview heeft ze, zo te zeggen, niet een voorstelling geënsceneerd maar een sfeer. En die is, hoewel Ginzburgs stuk misschien net iets te lang is, meeslepend, droefstemmend soms maar ook geestig. Dat laatste vooral dank zij Marlies Heuer die grappig kan zijn zonder koket te worden. Geen van haar snikken aan het begin is te vet, en haar verbittering aan het slot is mild. Ze krijgt goddank evenwaardig tegenspel van Cas Enklaar, die subtiel wordt wat het leven hem maakt. Het interview is een erg mooie voorstelling.

    • Pieter Kottman