EG-Commissie hekelt de hulpverlening in Somalië

BRUSSEL, 7 OKT. De Europese Commissie wil geen ambassade in de hoofdstad van Somalië, Mogadishu, vestigen omdat de verschillende hulporganisaties ter plaatse slecht samenwerken.

De VN-vertegenwoordiger in Mogadishu, ambassadeur Sahnoun, die geacht wordt leiding aan de hulpverlening te geven, slaagt er niet in om de diverse organisaties onder controle te krijgen, zo constateert de Commissie in een vertrouwelijk document.

De Commissie heeft er maandag bij de EG-ministers van buitenlandse zaken voor gepleit om bij het VN-hoofdkwartier in New York “een belangrijke politieke demarche” te plegen. De EG-lidstaten zouden ervoor moeten zorgen dat er “een betere respons op het leiderschap van de ambassadeur” komt.

Droog wordt geconstateerd dat “de organisatorische verwarring die momenteel in Mogadishu en Nairobi heerst op zichzelf een argument voor versterking van de vertegenwoordiging van de Gemeenschap in dit gebied” vormt. Maar VN-ambassadeur Sahnoun heeft de Commissie erop gewezen dat hij veel meer is gebaat bij de politieke invloed van de EG bij de Verenigde Naties dan bij de aanwezigheid van nòg een internationale organisatie in Somalië.

Vorige week bracht een missie van de Commissie bezoeken aan Nairobi en Mogadishu. De ambtenaren constateerden dat behalve het banditisme, de plunderingen, de aanhoudende droogte en de algemene anarchie de toestand in Mogadishu ook door de “moeilijkheden” tussen de hulporganisaties onderling slecht was. In Somalië wordt de coördinatie "onbevredigend' genoemd en in Nairobi "niet erg goed'. Behalve het Rode Kruis en diverse VN-organisaties zijn een aantal particuliere organisaties actief in Somalië.

De ministers van buitenlandse zaken van de EG hadden de Commissie gevraagd om te onderzoeken of de vestiging van een EG-vertegenwoordiging tot operationele verbeteringen zou kunnen leiden. De Commissie gaf maandag in Luxemburg een negatief advies. Een verbetering van de communicatie met de organisaties ter plekke valt niet te verwachten als de EG er een ambassade opent.

Nu wordt de buitenwereld alleen bereikt via geïmproviseerde radioverbindingen via Nairobi en met vliegtuigen. Ook de verbindingen binnen Somalië lopen via de Keniase hoofdstad Nairobi. Tenzij de EG-vertegenwoordiging ter plekke wordt uitgerust met satelliettelefoons valt van een ambassade ter plaatse weinig heil te verwachten.

Ook de veiligheidssituatie, omschreven als "zeer verontrustend', is een obstakel. Op dit moment zorgen de verschillende hulporganisaties “tot elke prijs” voor toestemming van de gewapende bendes voordat zij zich verplaatsen. Een onderkomen zoeken voor de EG-ambassade in de “VN-vesting” ter plaatse vindt de Commissie politiek ongewenst. Een eigen vestiging “vergt uitvoerige en moeilijke voorbereidingen”. Het lijkt Brussel veel doelmatiger om in Nairobi een grotere EG-vertegenwoordiging in te richten “die zo is georganiseerd dat zij zodra de omstandigheden het toelaten snel naar Mogadishu kan worden overgebracht”.

De Verenigde Naties worden ook gekritiseerd omdat ze er niet in slaagt om de Belgische regering die een contingent blauwhelmen in gereedheid heeft voor beveiligingstaken in Somalië een “voldoende duidelijke opdracht te geven”. De bescherming “komt maar langzaam op gang”, aldus de Commissie. Er zijn op dit moment 50 ongewapende blauwhelmen in Somalië. Sinds vorig jaar heeft de EG voor ongeveer 146 miljoen gulden aan hulp verstrekt. Van de zeven miljoen inwoners worden er 4,5 miljoen bedreigd met de hongerdood. Er zijn twee miljoen vluchtelingen. Op 14 oktober begint er een donorconferentie onder auspiciën van de VN, waarop waarschijnlijk een nieuw hulpprogramma voor "100 days of action' wordt aangekondigd. De Commissie heeft berekend dat de hulp van de EG voor de korte termijn voor Somalië waarschijnlijk toereikend is, maar voor Kenya onmiddellijk moet worden opgevoerd.

    • Folkert Jensma