Vrees voor recessie: beurzen nerveus

NEW YORK/AMSTERDAM, 6 OKT. De angst dat de economische problemen overal ter wereld toenemen veroorzaakt een uiterst nerveuze stemming op de financiële markten. Het lichte koersherstel vanmorgen op de Europese beurzen was volgens handelaren niet meer dan een "technische' reactie op de zware koersverliezen gisteren.

De redenen voor de koersverliezen - die vergelijkingen opriepen met de beurskrach van 1987 - zijn dezelfde die de afgelopen maanden zorgden voor een ongekende valutacrisis in Europa: pessimisme over economische groei, de wankele conditie van het Europees Monetair Stelsel (EMS) en de tanende hoop dat de Duitse rente spoedig zal dalen.

In New York zag het er gisteren aanvankelijk naar uit dat 5 oktober 1992 de geschiedenis in zou gaan als een Black Monday. Korte tijd na de opening van de handel op Wall Street was het Dow Jones gemiddelde meer dan honderd punten gedaald tot 3.098,02. De snelle daling van gisterochtend zette verkoopprogramma's in werking, vooral toen de Dow aan het laagterecord van april - 3.142 - kwam.

Kleine beleggers spoedden zich naar het World Trade Center in New York en de telefoons bij aandelenmakelaars stonden roodgloeiend. Wall Street herstelde zich echter en de Dow sloot uiteindelijk bij een astronomisch handelsvolume van 284 miljoen aandelen gisteravond 21,61 punten lager op 3.179,00.

De markt was teleurgesteld over het uitblijven van een verlaging van de rente door de Federal Reserve Bank, het stelsel van Amerikaanse centrale banken, na de zwakke werkloosheidscijfers van afgelopen vrijdag. “Handelaren hadden de economische cijfers van vrijdag op zich laten inwerken, keken naar de dalende cijfers op de Europese markten en zagen op de kalender dat het oktober was”, aldus een analist in New York gisteravond.

In Europa was de sprake van de grootste koersdaling op één dag sedert de mislukte staatsgreep in Moskou in augustus 1991. De koersen in Amsterdam daalde gemiddeld 3,6 procent, Londen 4 procent, Parijs 4,3 procent en Frankfurt 3,6 procent. Stockholm spande de kroon met een koerdaling van ruim 6 procent. Tijdens de beurskrach in 1987 daalden de koersen wereldwijd 6 procent of meer.

De somberheid wordt vergroot door de voortgaande druk op de zwakke valuta binnen het EMS, de Franse franc en de Spaanse peseta. Ook de Italiaanse lire en het Britse pond, die beide het EMS hebben verlaten, stonden onder zware druk. Deze nieuwe valuta-onrust geeft voeding aan de verwachting dat spoedig een nieuwe herschikking binnen het EMS zal plaats hebben, waarbij de zwakkere valuta zullen devalueren ten opzichte van de D-mark. Hierdoor zou de exportpositie van Duitsland en de andere kernlanden van het EMS verder verslechteren.

Op korte termijn zien de grote institutionele beleggers (pensioenfondsen, verzekereraars) weinig redenen om in aandelen te beleggen. Alleen een Duitse renteverlaging kan verandering brengen in de sombere verwachting over economische groei in Europa.

Afgelopen vrijdag nog verklaarde de Bundesbank, die beducht blijft voor al te grote inflatie, dat de komende zes maanden geen renteverlagingen in het verschiet liggen.